. . .
Sanat Teorisi
  Ana sayfa >> Makaleler >> Makale ve Araştırmalar >> Denemeler >> Makale Oku

Makale Başlığı: Etik-Ahlak

Etik-Ahlak Yazdır Google+ twitter facebook

Yazar: Tamer Öncül • Eklenme Tarihi: 26.08.2006 16:10:51 • Görüntüleme: 5.200
Özet:
İçinde yaşadığımız günlerde (hatta yıllarda) en çok tartışılması; gündemde olması gereken bu kavramlar, ne yazık ki hep es geçilmektedir... Tam da bugünlerde bu kavramları anımsamakta; kapsamlarını, içeriklerini hatırlamakta büyük yarar var diye düşünüyorum... Bu nedenle biraz didaktik de olsa, bu kavramları deşmeye çalışacağım.
Kelimeler:
etik, ahlak, sanat,
ETİK –AHLAK

Durup dururken, bu “etik” de nereden çıktı? Sorularını duyar gibiyim...

Kimseye buradan ahlak dersi vermeye çalışacak değilim...

İçinde yaşadığımız günlerde (hatta yıllarda) en çok tartışılması; gündemde olması gereken bu kavramlar, ne yazık ki hep es geçilmektedir... Tam da bugünlerde bu kavramları anımsamakta; kapsamlarını, içeriklerini hatırlamakta büyük yarar var diye düşünüyorum... Bu nedenle biraz didaktik de olsa, bu kavramları deşmeye çalışacağım.

Yaşamın her alanında insanların beklentileri, istekleri farklılık gösterir; hatta çelişir... Etik, çelişen beklentileri/istekleri ve bu çelişkiden doğabilecek çatışmaları çözümlemeye çalışan yaşam ilke ve değerlerini oluşturur. Elbette ki bu ilke ve değerler, bireylerin beklentileri ve isteklerine göre değil; evrensel düzlemde kabul gören kavramlara dayanarak geliştirilir.

Diğer bir deyişle etik, iyi ile kötüyü ayıran ve değer yargılarını tartışan felsefe dalıdır. Neyin isteneceği ya da istenmeyeceğini; neye sahip olunup olunamayacağını belirler...

Gündelik dilde “etik” ve “ahlak” sözcükleri genellikle ayni anlamda kullanılır... Oysa ahlak, toplumların alışkanlıkları, gelenekleri, töreleri ve kamuoyunun yönlendirmeleriyle kendiliğinden şekillenmiş değerler toplamıdır. Kültürel değerler ve ideallerle ilgili doğru ve yanlışı gösterir... Göreceli bir kavram olan ahlak, etiğin aksine toplumsal düzeydedir... Hatta aynı toplum içinde farklı grupların farklı ahlak anlayışları da olabilir... Yine etikten farklı olarak değişkendir... Eskiden tabu ilan edilmiş; yasaklanmış kimi davranışlar, sonradan alkışlanan davranışlar haline gelebilir... Buna kendi toplumumuzdan pek çok örnek verebiliriz... *(ben örnek vermeyim siz son 30-40 yıla bakıp, neler değişmiş diye bir fikir cimlastiği yapabilirsiniz. T.Ö.)

Yalnızca olanı değil, olması gerekeni de kapsayan etik; felsefe olmaktan öte bilimsel araştırma alanı niteliğine bürünmüştür, günümüzde... Bu yüzden etik değerlerin değişimi, toplumsal değerlerin değişimine değil; bilimsel değişimlere bağlı olarak değişir... Bu da, etiğin evrensel değerleri yansıttığının en önemli göstergelerinden biridir...

Ahlaki değerler çiğnendiğinde yalnızca o değerleri önemseyen toplum ya da topluluk tarafından yargılanma söz konusuyken; etik değerlerin çiğnenmesi evrensel düzeyde tepkiyi ve yargılanmayı getirir... Burada hukuksal bir yargılamadan sözetmiyoruz elbette...

Etik-hukuk ilişkisi biraz karmaşık olsa da, kanunların da etik temelleri vardır... Hukiki yönden yasak olmayan her şeyin etik olduğunu kabul edemeyeceğimiz gerçeğinden yola çıkarsak, etiğin kapsamının genişliğini daha iyi anlayabiliriz...

Özelde dar kapsamlı gibi görülen meslek etikleri de (tıp etiği örneğinde olduğu gibi, hekimin dışında, hastayı, diğer sağlık çalışanlarını ve toplumu da kapsar.); yalnızca o meslek sahiplerini değil birçok kesimi kapsamaktadır... 


Kaynaklar:

Aydın İ: Eğitim ve Öğretimde etik. Pegem A Yayıncılık. 2003
Demirhan Erdemir A: Hekim Raporları ve tıbbi etik, Klinik Tıbbi etik, 1997
Ya da http://www.facd.org/acdethics.htm adresine başvurabilirler. 


* Buradaki dipnot sanatteorisi tarafından eklenmiştir. Yazarın sözünü ettiği toplum örneği Kıbrıs Türk Toplumunu kapsamaktadır.

Makale Detaylar
Gönderen: webmaster
Derecelendirme: ++++++++++ 100,0%
Yazar İletişim: toncul@north-cyprus.net

1 kişi yorum yapmış.

CINNET - 27/08/2006
bu hata,son on yılın post-modern yanılsamasıdır.neyden bahsediyorum?etik (Lat.ethica),ahlak felsefesidir.Yani ahlak;bir felsefe değildir ve Tamer Öncül'ün de belirtmeye çalıştığı gibi kişisel ya da toplumsal değer yargılarıdır ama ahlak felsefesi de bir ahlak biçimi değildir.Sadece bu noktada Tamer Öncül'e katılmıyorum;ethik,ahlakın evrensel boyuttaki hali değildir.Sadece ahlak'ı inceleyen bilim dalıdır.Tıpkı güzellik ve estetik gibi bir farklılık vardır.Yani ahlak,ahlaktır ,ethik ise ahlakın evrensel hali değil ama incelendiği felsefe-bilim dalıdır.Bu durumda ethik,bir ahlak biçimi de olamaz.Sanat ethiği,tıp etiği diye tanımlar da yanlştır.Sanat ahlâkı vs... demeliyiz.
Bu durum sadece bir kelime ya da kavram sorunu değil doğrudan doğruya anlam sorunudur da.Tamer Öncül,eksik de olsa önemli bir konuya değinmiş,iyi etmiş.

Yorum yaz!

Sadece üyeler yorum yazabilir. Üye olmak için tıklayım.

Ana sayfa | Makaleler

Aç

Haftanın Yazısı: CIA’nin Kültürel Silahı: Çağdaş Sanat

EN İYİ MAKALELERrss

Makaleler bölümündeki en iyi 5 içerik.
Eser Analiz Yöntemleri
Sanat olgusunun varlığını kavramanın en doğru yolu, sanat eserini çözümlemekte yatmaktadır. Bu konuya karşı XX.yüzyıl başlarında ilgi uyanmaya başlamış ve 1915 yılında Heinrich Wölfflin ve sonrasında Erwin Panofsky ...
Türk Resminde Kurtuluş Savaşı Teması
Sanatın toplumsal yapılara, bağlı gelişmesiyle, sanatçının yaratımını politik, ekonomik, kültürel şartlara uyumlu bir tavırla gerçekleştirmesi özdeştir. Bu arada tarihî sürecin hiçbir döneminde varlığı inkâr edileme...
Sokrates ve Felsefesi
M.Ö. 469-399 yılları arasında yaşamış olan ünlü Yunanlı düşünür. Platon’un hocası olan Sokrates, yazılı hiçbir şey bırakmamış, tüm zamanını özellikle gençlerle felsefe tartışarak geçirmiştir. Görüşleri, tartışmaları...
Barok Dönem Cenovalı Ressamlar
İtalya’nın kuzey batısında, liman kenti olan Cenova (İ.Ö.218) Romalılar döneminden itibaren önemli bir merkez olarak tarih içinde yer almıştır. Cenova aynı zamanda İtalya’nın Orta Avrupa’ya açılan kapısı durumundadı...
Altın Oran
“Altın oran kavramı ve bu kavramın gizemi nedir?” diye düşündüğünüz olmuştur. Belki de bu kavramı ilk defa duymuşsunuzdur. Peki, nedir altın oran, nereden çıkmıştır, pratik hayatta kullanımı var mıdır? Doğada rastla...

SON 5 MAKALE  rss

CIA’nin Kültürel Silahı: Çağdaş Sanat
Soyut dışavurumcular, 1940’ların sonlarında ortaya çıktılar ve New York’u sanat dünyasının merkezi olarak kabul ettirdiler. Ancak kimileri onların, Soğuk Savaş Dönemi’nde Amerikan casuslarının piyonları olduklarını ...
Renk Teorisine Tarihsel Bir Bakış
Tarih boyunca uygarlıklar, renk teorilerini etraflarındaki dünyayı tanımlamak ve renkleri nasıl gördüğümüzü anlamak için geliştirmişlerdir. Ancak, ilk kez Aristoteles’in fikirleri renk teorisyenleri arasında daha ço...
Batılı Sanatçıların Çallı Kuşağı’na Etkileri
Çallı Kuşağı, bilinen bir diğer adıyla 1914 Kuşağı; Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde sanat hayatına atılan sanatçılardan oluşur. Bu sanatçılar yıkılan bir imparatorluğun ardından her anlamda yeniden inşa e...
Adorno, Debord ve Baudrillard’da Kültür ve Sanat
Theodor Adorno, kültür endüstrisi düşüncesinde sanatı ‘sığınak’ olarak görmüş, sanatın kitle kültürünün etkilerini azaltma ve onun işleyişinin dışında kalması gerektiğini önermiştir. Guy Debord, “gösteri toplumu” dü...

Navigasyon

Galeri
Üye/Ziyater
  • . Aktif üye sayısı (0)
  • . Aktif ziyaretçiler (14)
  • . Kayıtlı üye sayısı (1119)
  • . Yeni Üyelik
Açılış sayfası yap Sayfa basina git