. . .
Sanat Teorisi
  Anasayfa >> Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu >> 5846 Sayili Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
 

Bu yazi TC Anayasasinin 5846 nolu Fikir ve Sanat Eserleri Kanununu Içermekte ve toplam alti ana maddeden olusmaktadir.
Birinci Bölüm | Ikinci Bölüm | Üçüncü Bölüm | Dördüncü Bölüm | Besinci Bölüm | Altinci Bölüm

 
 Birinci Bölüm
  1. Fikir ve Sanat Eserleri

    A) Amaç
    Madde 1- (Degisik: 21.2.2001-4630/1) Bu Kanunun amaci, fikir ve sanat eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icraci sanatçilarin, seslerin ilk tespitini yapan fonogram yapimcilari ile filmlerin ilk tespitini gerçeklestiren yapimcilarin ve radyo-televizyon kuruluslarinin ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarini belirlemek, korumak, bu ürünlerden yararlanma sartlarini düzenlemek, öngörülen esas ve usullere aykiri yararlanma halinde yaptirimlari tespit etmektir.

    Kapsam
    Madde 1a- (Ek: 21.2.2001-4630/2) Bu Kanun, fikir ve sanat eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icraci sanatçilarin, seslerin ilk tespitini yapan fonogram yapimcilari ile filmlerin ilk tespitini gerçeklestiren yapimcilarin ve radyo-televizyon kuruluslarinin ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarini, bu haklara iliskin tasarruf esas ve usullerini, yargi yollarini ve yaptirimlari ile Kültür Bakanliginin görev, yetki ve sorumlulugunu kapsamaktadir."

    Tanimlar
    Madde 1b-(Ek: 21.2.2001-4630/2) Bu Kanunda geçen tanimlardan;

    a) Eser: Sahibinin hususiyetini tasiyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayilan her nevi fikir ve sanat mahsullerini;
    b) Eser sahibi: Eseri meydana getiren gerçek kisiyi;
    c) Islenme eser: Diger bir eserden istifade suretiyle vücuda getirilip de bu esere nispetle müstakil olmayan ve isleyenin hususiyetini tasiyan fikir ve sanat mahsullerini;
    d) Derleme eser: Özgün eser üzerindeki haklar sakli kalmak kaydiyla, ansiklopediler ve antolojiler gibi muhtevasi seçme ve düzenlemelerden olusan ve bir düsünce yaraticiligi sonucu olan eseri;
    e) Tespit: Seslerin veya ses temsillerinin veya ses ve görüntülerin anlasilabilecek, çogaltilabilecek veya iletilebilecek sekilde bir araca kaydedilmesi islemini;
    f) Fonogram: Sinema eseri gibi görsel-isitsel eserler içindeki ses tespitleri hariç olmak üzere, bir icrada yeralan seslerin veya diger seslerin veya ses temsillerinin tespit edildigi ses tasiyicisi fiziki ortami;
    g) Bilgisayar programi: Bir bilgisayar sisteminin özel bir islem veya görev yapmasini saglayacak bir sekilde düzene konulmus bilgisayar emir dizgesini ve bu emir dizgesinin olusum ve gelisimini saglayacak hazirlik çalismalarini;
    h) Arayüz: Bilgisayarin donanim ve yazilim unsurlari arasinda karsilikli etkilenme ve baglantiyi olusturan program bölümlerini;
    i) Araislerlik: Bilgisayar program bölümlerinin fonksiyonel olarak birlikte çalismasi ve karsilikli etkilenmesi ve alisverisi yapilan bilginin karsilikli kullanim yetenegini;
    j) Baglantili haklar: Eser sahibinin manevi ve mali haklarina zarar vermemek kaydiyla komsu hak sahipleri ile filmlerin ilk tespitini gerçeklestiren film yapimcilarinin sahip olduklari haklari,
    k) Komsu haklar: Eser sahibinin manevi ve mali haklarina zarar vermemek kaydiyla ve eser sahibinin izniyle bir eseri özgün bir biçimde yorumlayan, tanitan, anlatan, söyleyen, çalan ve çesitli biçimlerde icra eden sanatçilarin, bir icra ürünü olan veya sair sesleri ilk defa tespit eden fonogram yapimcilari ile radyo-televizyon kuruluslarinin sahip olduklari haklari ifade eder.

     

    B) Fikir ve Sanat Eserlerinin Çesitleri
    I- Ilim ve Edebiyat Eserleri
    Madde 2- Ilim ve edebiyat eserleri sunlardir:

    1. (Degisik:7.6.1995-4110/1) Herhangi bir sekilde dil ve yazi ile ifade olunan eserler ve her biçim altinda ifade edilen bilgisayar programlari ve bir sonraki asamada program sonucu dogurmasi kosuluyla bunlarin hazirlik tasarimlari;
    2. (Degisik:1.11.1983-2936/1) Her nevi rakislar, yazili koreografi eserleri, Pandomimalar ve buna benzer sözsüz sahne eserleri;
    3. (Degisik:7.61995-4110/1) Bedii vasfi bulunmayan her nevi teknik ve ilmi mahiyette fotograf eserleriyle, her nevi haritalar, planlar, projeler, krokiler, resimler, cografya ve topografya'ya ait maket ve benzerleri, her çesit mimarlik ve sehircilik tasarim ve projeleri, mimari maketler, endüstri, çevre ve sahne tasarim ve projeleri.
    Ara yüzüne temel olusturan düsünce ve ilkeleri de içine almak üzere, bir bilgisayar programinin herhangi bir ögesine temel olusturan düsünce ve ilkeler eser sayilmazlar.

    II- Musiki Eserleri
    Madde 3- Musiki eserleri, her nevi sözlü ve sözsüz bestelerdir.

    III- Güzel Sanat Eserleri
    Madde 4- (Degisik:7.6.1995-4110/2) Güzel sanat eserleri, estetik degere sahip olan;

    1. Yagli ve sulu boya tablolar, her türlü resimler, desenler, pasteller, gravürler, güzel yazilar ve tezhipler, kazima, oyma, kakma veya benzeri usullerle maden, tas agaç veya diger maddelerle çizilen veya tespit edilen eserler kaligrafi, serigrafi.
    2. Heykeller, kabartmalar ve oymalar.
    3. Mimarlik eserleri.
    4. El isleri ve küçük sanat eserleri, minyatürler ve süsleme sanati ürünleri ile tekstil, moda tasarimlari.
    5. Fotografik eserler ve slaytlar,
    6. Grafik eserler,
    7. Karikatür eserleri,
    8. Her türlü tiplemelerdir.

    Krokiler, resimler, maketler, tasarimlar ve benzeri eserlerin endüstriyel model ve resim olarak kullanilmasi, düsünce ve sanat eserleri olmak sifatlarini etkilemez.

    IV. Sinema Eserleri
    Madde 5- (Degisik: 21.2.2001-4630/3) Sinema eserleri, her nevi bedii, ilmi, ögretici veya teknik mahiyette olan veya günlük olaylari tespit eden filmler veya sinema filmleri gibi, tespit edildigi materyale bakilmaksizin, elektronik veya mekanik veya benzeri araçlarla gösterilebilen, sesli veya sessiz, birbiriyle iliskili hareketli görüntüler dizisidir.


    C) Islenmeler ve Derlemeler
    Madde 6- Diger bir eserden istifade suretiyle vücuda getirilip de bu eserlere nispetle müstakil olmayan ve asagida baslicalari yazili fikir ve sanat mahsulleri islenmedir;

    1. Tercümeler;
    2. Roman, hikaye, siir ve tiyatro piyesi gibi eserlerden birinin bu sayilan nevilerden bir baskasina çevrilmesi;
    3. Musiki, güzel sanatlar, ilim ve edebiyat eserlerinin film haline sokulmasi veya filme alinmaya ve radyo ve televizyon ile yayima müsait bir sekle sokulmasi;
    4. Musiki aranjman ve tertipleri;
    5. Güzel sanat eserlerinin bir sekilden diger sekillere sokulmasi;
    6. Bir eser sahibinin bütün veya ayni cinsten olan eserlerinin külliyat haline konulmasi;
    7. Belli bir maksada göre ve hususi bir plan dahilinde seçme ve toplama eserler tertibi.
    8. Henüz yayimlanmamis olan bir eserin ilmi arastirma ve çalisma neticesinde yayimlanmaya elverisli hala getirilmesi (ilmi bir arastirma ve çalisma mahsulü olmayan alelade transkripsiyonlarla faksimileler bundan müstesnadir.);
    9. Baskasina ait bir eserin izah veya serhi yahut kisaltilmasi.
    10. (Ek:7.6.1995-4110/3) Bir bilgisayar programinin uyarlanmasi, düzenlenmesi veya her hangi bir degisim yapilmasi.
    11. (Ek:7.6.1995-4110/3) Belli bir maksada göre ve hususi bir plan dahilinde verilerin ve materyallerin seçilip derlenmesi sonucu ortaya çikan (Ek: 21.2.2001-4630/4) ve bir araç ile okunabilir veya diger biçimdeki veri tabanlari. (Ancak, burada saglanan koruma, veri tabani içinde bulunan veri ve materyalin korunmasi için genisletilemez)

    (Degisik: 21.2.2001-4630/) Istifade edilen eserin sahibinin haklarina zarar getirmemek sartiyla olusturulan ve isleyenin hususiyetini tasiyan islenmeler, bu Kanuna göre eser sayilir.
     

    D) Alenilesmis ve Yayinlanmis Eserler:
    Madde 7- Hak sahibinin rizasiyla umuma arz edilen bir eser alenilesmis sayilir.
    Bir eserin aslindan çogaltmayla elde edilen nüshalari hak sahibinin rizasiyla satisa çikarilma veya dagitilma yahut diger bir sekilde ticaret mevkiine konulma suretiyle umuma arz edilirse o eser yayimlanmis sayilir.
    5680 sayili Basin Kanununun 3 üncü maddesinin 2 nci fikrasi hükmü mahfuzdur.
 Ikinci Bölüm
  1. Eser Sahibi

    A) Tarif
    I-Genel Olarak
    Madde 8- (Degisik: 21.2.2001-4630/5) Bir eserin sahibi onu meydana getirendir.
    Bir islenmenin ve derlemenin sahibi, asil eser sahibinin haklari mahfuz kalmak sartiyla onu isleyendir.
    Sinema eserlerinde; yönetmen, özgün müzik bestecisi, senaryo yazari ve diyalog yazari, eserin birlikte sahibidirler. Canlandirma teknigiyle yapilmis sinema eserlerinde; animatör de eserin birlikte sahipleri arasindadir.

    II- Eser Sahiplerinin Birden Fazla Olusu
    Madde 9- Birden fazla kimselerin birlikte vücuda getirdikleri eserin kisimlara ayrilmasi mümkünse, bunlardan her biri vücuda getirdigi kismin sahibi sayilir.
    Aksi kararlastirilmis olmadikça, eseri birlikte vücuda getirenlerden her biri bütün eserin degistirilmesi veya yayimlanmasi için digerlerinin istirakini isteye bilir. Diger taraf muhik bir sebep olmaksizin istirak etmezse, mahkemece müsaade verilebilir. Ayni hüküm mali haklarin kullanilmasinda da uygulanir.

    III- Eser Sahipleri Arasindaki Birlik
    Madde 10- Birden fazla kimsenin istirakiyle vücuda getirilen eser ayrilmaz bir bütün teskil ediyorsa, eserin sahibi onu vücuda getirenlerin birligidir.
    Birlige adi sirket hakkindaki hükümler uygulanir. Eser sahiplerinden biri, birlikte yapilacak bir muameleye muhik bir sebep olmaksizin müsaade etmezse, bu müsaade mahkemece verilebilir. Eser sahiplerinden her biri, birlik menfaatlerine tecavüz edildigi takdirde tek basina hareket edebilir.
    Bir eserin vücuda getirilmesinde yapilan teknik hizmetler veya teferruata ait yardimlar, istirake esas teskil etmez.

    (Ek: 21.2.2001-4630/6) Birden fazla kimsenin istiraki ile vücuda getirilen eser, ayrilmaz bir bütün teskil ediyorsa bir sözlesmede veya hizmet sartlarinda veya eser meydana getirildiginde yürürlükte olan herhangi bir yasada aksi öngörülmedigi takdirde birlikte eser üzerindeki haklar eser sahiplerini bir araya getiren gerçek veya tüzel kisi tarafindan kullanilir. Sinema eseri ile ilgili haklar saklidir.

     

    B) Eser Sahipleri Hakkinda Karineler
    I- Sahibinin Adi Belirtilen Eserlerde
    Madde 11- Yayimlanmis eser nüshalarinda veya bir güzel sanat eserinin aslinda, o eserin sahibi olarak adini veya bunun yerine taninmis müstear adini kullanan kimse, aksi sabit oluncaya kadar o eserin sahibi sayilir.

    (Degisik:7.6.1995-4110/5) Umumi yerlerde veya radyo-televizyon araciligi ile verilen konferans ve temsillerde, mutat sekilde eser sahibi olarak tanitilan kimse o eserin sahibi sayilir; meger ki, birinci fikradaki karine yoluyla diger bir kimse eser sahibi sayilsin.

    II- Sahibinin Adi Belirtilmeyen Eserlerde
    Madde 12- Yayimlanmis olan bir eserin sahibi 11 inci maddeye göre belli olmadikça, yayimlayan ve o da belli degilse çogaltan, eser sahibine ait hak ve salahiyetleri kendi namina kullanabilir.
    Bu salahiyetler, 11 inci maddenin ikinci fikrasindaki karine ile eser sahibi belli olmadigi hallerde konferansi verene veya temsili icra ettirene aittir.
    Bu maddeye göre salahiyetli kimselerle asil hak sahipleri arasindaki münasebetlere, aksi kararlastirilmamissa, adi vekalet hükümleri uygulanir.
 Üçüncü Bölüm
  1. Fikri Haklar

    A) Eser Sahibinin Haklari
    I- Genel olarak
    Madde 13- Fikir ve sanat eserleri üzerinde sahiplerinin mali ve manevi menfaatleri bu Kanun dairesinde himaye görür.
    Eser sahibine taninan hak ve salahiyetler eserin bütününe ve parçalarina samildir.

    (Ek: 21.2.2001-4630/7) Sinema ve müzik eseri sahipleri ve yapimcilar, hak ihdas etmek amaci tasimaksizin, sahip olduklari mali ve manevi haklarin ihlal edilmemesi, sahipliklerinin belirlenmesinde ispat kolayligi saglanmasi ve mali haklara iliskin yararlanma yetkilerinin takip edilmesi maksadiyla eserlerin kayit ve tescilini yaptirirlar. Ayni maksatla, diger eser gruplarinda da eser sahibinin talebi üzerine, eserler ve mali haklara iliskin yararlanma yetkileri kayit altina alinabilir. Kayit ve tescil usul ve esaslari Kültür Bakanliginca çikarilacak yönetmelikle belirlenir.

    II- Manevi Haklar
    1. Umuma Arz Salahiyeti
    Madde 14- Bir eserin umuma arz edilip edilmemesini yayimlanma zamanini ve tarzini münhasiran eser sahibi tayin eder.
    Bütünü veya esasli bir kismi alenilesmemis olan, yahut ana hatlari her hangi bir suretle henüz umuma tanitilmayan bir eserin muhtevasi hakkinda ancak o eserin sahibi malumat verebilir.

    (Degisik: 21.2.2001-4630/8) Eserin umuma arz edilmesi veya yayimlanma tarzi, sahibinin seref ve itibarini zedeleyecek mahiyette ise eser sahibi, baskasina yazili izin vermis olsa bile eserin gerek aslinin gerek islenmis seklinin umuma tanitilmasi veya yayimlanmasini menedebilir. Menetme yetkisinden sözlesme ile vazgeçmek hükümsüzdür. Diger tarafin tazminat hakki saklidir.

    2. Adin Belirtilmesi Salahiyeti
    Madde 15- Eseri, sahibinin adi veya müstear adi ile yahut adsiz olarak, umuma arzetme veya yayimlama hususuna karar vermek salahiyeti münhasiran eser sahibine aittir.
    Bir güzel sanat eserinden çogaltma ile elde edilen kopyalarla bir islenmenin asli veya çogaltilmis nüshalari üzerinde asil eser sahibinin ad veya alametinin, kararlastirilan veya adet olan sekilde belirtilmesi ve vücuda getirilen eserin bir kopya veya islenme oldugunun açikça gösterilmesi sarttir.

    Bir eserin kimin tarafindan vücuda getirildigi ihtilafli ise, yahut herhangi bir kimse eserin sahibi oldugunu iddia etmekte ise, hakiki sahibi, hakkinin tespitini mahkemeden isteyebilir.

    (Ek :7.6.1995-4110/6) Eser niteligindeki mimari yapilarda, yazili istem üzerine eserin görülen bir yerine, eser sahibinin uygun görecegi malzeme ile silinmeyecek biçimde eser sahibinin adi yazilir.

    3. Eserde Degisiklik Yapilmasini Menetmek
    Madde 16- Eser sahibinin izni olmadikça eserde veyahut eser sahibinin adinda kisaltmalar, ekleme ve baska degistirmeler yapilamaz.
    Kanunun veya eser sahibinin müsaadesiyle bir eseri isleyen, umuma arzeden, çogaltan, yayimlayan, temsil eden veya baska bir suretle yayan kimse; isleme, çogaltma, temsil ve yayim teknigi icabi zaruri görülen degistirmeleri eser sahibinin hususi bir izni olmaksizin da yapabilir.

    (Degisik: 21.2.2001-4630/9) Eser sahibi, kayitsiz ve sartsiz olarak yazili izin vermis olsa bile seref ve itibarini zedeleyen veya eserin mahiyet ve hususiyetlerini bozan her türlü degistirilmeleri menedebilir. Menetme yetkisinden bu hususta sözlesme yapilmis olsa bile vazgeçmek hükümsüzdür.

    4. Eser Sahibinin Zilyed ve Malike Karsi Haklari:
    Madde 17- (Degisik: 21.2.2001-4630/10) Eser sahibi, gerekli durumlarda, aslin maliki ve zilyedinden, koruma sartlarini yerine getirmek kaydiyla, 4 üncü maddenin 1 inci ve 2 nci bendlerinde sayilan güzel sanat eserlerinin ve 2 nci maddenin 1 inci bendinde ve 3 üncü maddede sayilip da yazarlarla bestecilerin el yazisiyla yazilmis eserlerinin asillarindan geçici bir süre için yararlanmayi talep etme hakkina sahiptir. Eser sahibinin bu hakki, bu eserlerin ticaretini yapanlar tarafindan eseri satin alan veya elde eden kisilere müzayede ve satis katalogu veya ilgili belgeler ile açiklanir.

    (Degisik:7.6.1995-4110/7) Aslin maliki, eser sahibi ile yapmis oldugu sözlesme sartlarina göre eser üzerinde tasarruf edebilir. Ancak eseri bozamaz ve yok edemez ve eser sahibinin haklarina zarar veremez.

    (Ek :7.6.1995-4110/7) Eserin tek ve özgün olmasi durumunda eser sahibi, kendisine ait tüm dönemleri kapsayan çalisma ve sergilerde kullanmak amaciyla, koruma sartlarini yerine getirerek iade edilmek üzere eseri isteyebilir.

    III- Haklarin Kullanilmasi
    a) Genel Olarak
    Madde 18- (Degisik: 21.2.2001-4630/11) Mali haklari kullanma yetkisi münhasiran eser sahibine aittir.
    Aralarindaki özel sözlesmeden veya isin mahiyetinden aksi anlasilmadikça; memur, hizmetli ve isçilerin islerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki haklar bunlari çalistiran veya tayin edenlerce kullanilir. Tüzel kisilerin uzuvlari hakkinda da bu kural uygulanir.
    Bir eserin yapimcisi veya yayimcisi, ancak eserin sahibi ile yapacagi sözlesmeye göre mali haklari kullanabilir.

    b) Haklari Kullanabilecek Kimseler
    Madde 19- Eser sahibi 14 ve 15 inci maddelerin birinci fikralariyla kendisine taninan salahiyetlerin kullanilis tarzlarini tespit etmemisse yahut bu hususu her hangi bir kimseye birakmamissa bu salahiyetlerin ölümünden sonra kullanilmasi, vasiyeti tenfiz memuruna, bu tayin edilmemisse sirayla sag kalan esi ile çocuklarina ve mensup mirasçilarina, ana-babasina, kardeslerine aittir.

    (Degisik: 21.2.2001-4630/12) Eser sahibinin ölümünden sonra yukaridaki fikrada sayilan kimseler eser sahibine 14, 15 ve 16 nci maddelerin üçüncü fikralarinda taninan haklari eser sahibinin ölümünden itibaren 70 yil kendi namlarina kullanabilirler.
    Eser sahibi veya birinci ve ikinci fikralara göre salahiyetli olanlar, salahiyetlerini kullanmazlarsa, eser sahibinden veya halefinden mali bir hak iktisap eden kimse mesru bir menfaati bulundugunu ispat sartiyla, eser sahibine 14, 15 ve 16 nci maddelerin üçüncü fikralarinda taninan haklari kendi namina kullanabilir.

    Salahiyetli kimseler birden fazla olup müdahale hususunda birlesemezlerse, mahkeme, eser sahibinin muhtemel arzusuna en uygun bir sekilde basit yargilama usulü ile ihtilafi halleder.

    (Degisik:1.11.1983-2936/2) 18 inci madde ile yukaridaki fikralarda sayilan salahiyetli kimselerden hiç biri bulunmaz veya bulunup da salahiyetlerini kullanmazlarsa yahut ikinci fikrada belirlenen süreler bitmisse eser memleketin kültürü bakimindan önemli görüldügü takdirde Kültür Bakanligi 14, 15, 16 nci maddelerin üçüncü fikralarinda eser sahibine taninan haklari kendi namina kullanabilir.

    IV- Mali Haklar
    1. Genel Olarak
    Madde 20- (Degisik: 1.11.1983-2936/ 3) Henüz alenilesmemis bir eserden her ne sekil ve tarzda olursa olsun faydalanma hakki münhasiran eser sahibine aittir. Alenilesmis bir eserden, eser sahibine münhasiran taninan faydalanma hakki, bu Kanunda mali hak olarak gösterilenlerden ibarettir. Mali haklar birbirine bagli degildir. Bunlardan birinin tasarrufu ve kullanilmasi digerine tesir etmez

    Eser sahibinin meslek birligine üye olmasi halinde, yazili yetki belgesinde belirttigi eseri ve ona iliskin mali haklarinin takibi, telif ücretlerinin tahsili, bu ücretlerin ve eserin dagitimi meslek birligi tarafindan yapilir.
    Yetki belgesiyle ilgili esas ve usuller, Kültür Bakanligi tarafindan hazirlanacak yönetmelikle belirlenir.

    Bir islemenin sahibi, kendisine bu sifatla taninan mali haklari, isleme hususunun serbest oldugu haller disinda, asil eser sahibinin müsaade ettigi nispette kullanabilir.

    2. Çesitleri
    a) Isleme Hakki
    Madde 21- Bir eserden, onu isleme suretiyle faydalanma hakki münhasiran eser sahibine aittir.

    b) Çogaltma Hakki
    Madde 22- (Degisik: 21.2.2001-4630/13) Bir eserin aslini veya kopyalarini, herhangi bir sekil veya yöntemle, tamamen veya kismen, dogrudan veya dolayli, geçici veya sürekli olarak çogaltma hakki münhasiran eser sahibine aittir.
    Eserlerin aslinda ikinci bir kopyasinin çikarilmasi ya da eserin isaret, ses ve görüntü nakil ve tekrarina yarayan, bilinen ya da ileride gelistirilecek olan her türlü araca kayit edilmesi, her türlü ses ve müzik kayitlari ile mimarlik eserlerine ait plan, proje krokilerin uygulanmasi da çogaltma sayilir. Ayni kural, kabartma ve delikli kaliplar hakkinda da geçerlidir.

    Çogaltma hakki, bilgisayar programinin geçici çogaltilmasini gerektirdigi ölçüde, programin yüklenmesi, görüntülenmesi, çalistirilmasi, iletilmesi ve depolanmasi fiillerini de kapsar.

    c) Yayma Hakki
    Madde 23- (Degisik: 21.2.2001-4630/14) Bir eserin aslini veya çogaltilmis nüshalarini, kiralamak, ödünç vermek, satisa çikarmak veya diger yollarla dagitmak hakki münhasiran eser sahibine aittir.
    Eser sahibinin izniyle yurt disinda çogaltilmis nüshalarin yurt içine getirilmesi ve bunlardan yayma yoluyla faydalanma hakki münhasiran eser sahibine aittir. Yurt disinda çogaltilmis nüshalar her ne surette olursa olsun eser sahibinin ve/veya eser sahibinin iznini haiz yayma hakki sahibinin izni olmaksizin ithal edilemez. Kiralama ve kamuya ödünç verme yetkisi eser sahibinde kalmak kaydiyla, belirli nüshalarin hak sahibinin yayma hakkini kullanmasi sonucu mülkiyeti devredilerek ülke sinirlari içinde ilk satisi veya dagitimi yapildiktan sonra bunlarin yeniden satisi eser sahibine taninan yayma hakkini ihlal etmez.

    Bir eserin veya çogaltilmis nüshalarinin kiralanmasi veya ödünç verilmesi seklinde yayimi, eser sahibinin çogaltma hakkina zarar verecek sekilde, eserin yaygin kopyalanmasina yol açamaz. Bu maddenin uygulanmasina iliskin usul ve esaslar Kültür Bakanliginca hazirlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.

    ç) Temsil Hakki
    Madde 24- Bir eserden , dogrudan dogruya yahut isaret, ses veya resim nakline yarayan aletlerle umumi mahallerde okumak, çalmak, oynamak ve göstermek gibi temsil suretiyle faydalanma hakki münhasiran eser sahibine aittir.
    Temsilin umuma arz edilmek üzere vuku buldugu mahalden baska bir yere teknik vasita ile nakli de eser sahibine aittir.

    (Ek :1.11.1983-2936/4) Temsil hakki; eser sahibinin veya meslek birligine üye olmasi halinde, yetki belgesinde belirttigi yetkiler çerçevesinde meslek birliginin yazili izni olmadan, diger gerçek ve tüzel kisilerce kullanilamaz. Ancak, 33 üncü ve 43 üncü maddelerdeki hükümler saklidir.

    d) Isaret, Ses ve/veya Görüntü Nakline Yarayan Araçlarla Umuma Iletim Hakki
    Madde 25- (Degisik: 21.2.2001-4630/15) Bir eserin aslini veya çogaltilmis nüshalarini, radyo-televizyon, uydu ve kablo gibi telli veya telsiz yayin yapan kuruluslar vasitasiyla veya dijital iletim de dahil olmak üzere isaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla yayinlanmasi ve yayinlanan eserlerin bu kuruluslarin yayinlarindan alinarak baska yayin kuruluslari tarafindan yeniden yayinlanmasi suretiyle umuma iletilmesi hakki münhasiran eser sahibine aittir.

    Eser sahibi, eserinin asli ya da çogaltilmis nüshalarinin telli veya telsiz araçlarla satisi veya diger biçimlerde umuma dagitilmasina veya sunulmasina ve gerçek kisilerin seçtikleri yer ve zamanda eserine erisimini saglamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamak hakkina da sahiptir.
    Bu madde ile düzenlenen umuma iletim yoluyla eserlerin dagitim ve sunumu eser sahibinin yayma hakkini ihlal etmez.

    3. Süreler
    a) Genel Olarak
    Madde 26- Eser sahibine taninan mali haklar zamanla mukayyettir. 46 ve 47 nci maddelerdeki haller disinda koruma süresinin bitiminden sonra herkes, eser sahibine taninan mali haklardan faydalanabilir.

    Bir eserin asli veya islenmeleri için taninan koruma süreleri birbirine tabi degildir.
    Bu hüküm 9 uncu maddenin birinci fikrasindaki eserler hakkinda da uygulanir. Koruma süresi, eserin alenilesmesinden önce cereyana baslamaz.

    Forma veya fasikül halinde yayimlanan eserlerde son forma veya fasikülün yayimlandigi tarih, eserin aleniyeti tarihi sayilir. Fasila ile yayimlanan müteaddit ciltlerden mütesekkil eserlerin her bir cildi ile bülten, risale, mevkute ve yilliklar gibi eserlerde aleniyet tarihi bunlardan her birinin yayimlanma tarihidir.

    Aleniyet tarihinden baslayan süreler eserin ilk defa aleniyetlestigi veya dördüncü fikraya göre alenilesmis sayildigi yildan sonraki senenin ilk gününden itibaren hesap olunur.
    Eser sahibinin ölümünden itibaren baslayan sürelerin hesabinda eser sahibinin öldügü seneyi takip eden yilin ilk günü baslangiç tarihi sayilir. 10 uncu Maddenin birinci fikrasinda zikredilen hallerde süre, eser sahiplerinden son sag kalanin ölüm tarihinden sonra baslar.

    b) Sürelerin Devami
    Madde 27- (Degisik:7.6.1995-4110/10) Koruma süresi eser sahibinin yasadigi müddetçe ve ölümünden itibaren 70 yil devam eder. (Ek: 21.2.2001-4630/16) Bu süre, eser sahibinin birden fazla olmasi durumunda, hayatta kalan son eser sahibinin ölümünden itibaren 70 yil geçmekle son bulur.
    Sahibinin ölümünden sonra alenilesen eserlerde koruma süresi ölüm tarihinden sonra 70 yildir.

    12 nci maddenin birinci fikrasindaki hallerde koruma süresi, eserin aleniyet tarihinden sonra 70 yildir; meger ki eser sahibi bu sürenin bitmesinden önce adini açiklamis bulunsun.
    Ilk eser sahibi tüzel kisi ise, koruma süresi aleniyet tarihinden itibaren 70 yildir.

    c) Türkçe Tercüme Hususunda Koruma Süresi:
    Madde 28- (Yürürlükten kaldirilmistir: 21.2.2001-4630/36-b)

    ç) El Isleri, Küçük Sanat Eserleri, Fotograf ve Sinema Eserlerinde Süre
    Madde 29- (Yürürlükten kaldirilmistir: 21.2.2001-4630/36-c)

     

    B) Tahditler
    I- Amme Intizami Mülahazasiyla
    Madde 30- Eser sahibine taninan haklar, eserin ispati maksadiyla mahkeme ve diger resmi makamlar huzurunda ve alelitlak zabita ve ceza islerinde bir muameleye konu teskil etmek üzere kullanilmasina mani degildir. Fotograflar, umumi emniyet mülahazasiyla veya adli maksatlar için sahibinin rizasi alinmaksizin, resmi makamlar veya bunlarin emriyle baskalari tarafindan her sekilde çogaltilabilir ve yayilabilir.
    Eserin herhangi bir suretle ticaret mevkiine konmasini, temsilini veya diger sekillerde kullanilmasini men eden yahut müsaade veya kontrole bagli tutan kamu hukuku hükümleri mahfuzdur.

    II- Genel Menfaat Mülahazasiyla
    1. Mevzuat ve Içtihatlar
    Madde 31- Resmen yayimlanan veya ilan olunan, kanun tüzük, yönetmelik, teblig, genelge ve kazai kararlarin çogaltilmasi, yayilmasi, islenmesi veya her hangi bir suretle bunlardan faydalanma serbesttir.

    2. Nutuklar
    Madde 32- Büyük Millet Meclisinde ve diger resmi meclis ve kongrelerde, mahkemelerde, umumi toplantilarda söylenen söz ve nutuklarin haber ve malumat verme maksadiyla çogaltilmasi, umumi mahallerde okunmasi veya radyo vasitasiyla ve baska suretle yayimi serbesttir.
    Hadisenin mahiyeti ve vaziyetin icabi gerektirmedigi hallerde söz ve nutuk sahiplerinin adi zikredilmeyebilir.
    Bu söz ve nutuklari birinci fikrada zikredilenden baska bir maksatla çogaltmak veya diger bir suretle yaymak eser sahibine aittir.

    3. Temsil Serbestisi
    Madde 33- (Degisik: 21.2.2001-4630/17) Yayimlanmis bir eserin, tüm egitim ve ögretim kurumlarinda, yüzyüze egitim ve ögretim maksadiyla dogrudan veya dolayli kâr amaci gütmeksizin temsili, eser sahibinin ve eserin adinin mutad sekilde açiklanmasi sartiyla serbesttir.

    4. Egitim ve Ögretim Için Seçme ve Toplama Eserler
    Madde 34- (Degisik:7.6.1995-4110/13) Yayimlanmis musiki, ilim ve edebiyat eserlerinden ve alenilesmis güzel sanat eserlerinden, maksadin hakli gösterecegi bir nispet dahilinde iktibaslar yapilmak suretiyle, hal ve vaziyetinden egitim ve ögretim gayesine tahsis edildigi anlasilan seçme ve toplama eserler vücuda getirilmesi serbesttir. 2inci maddenin üçüncü bendinde ve 4 üncü maddenin birinci fikrasinin birinci ve besinci bentlerinde gösterilen neviden eserler, ancak seçme ve toplama eserin münderecatini aydinlatmak üzere iktibas edilebilir. Ancak bu serbestlik, hak sahibinin mesru menfaatlerine hakli bir sebep olmadan zarar verir veya eserden normal yararlanma ile çelisir sekilde kullanilamaz.

    Münhasiran okullara mahsus olarak hazirlanan ve Milli Egitim Bakanligi tarafindan onanan (okul-radyo) yayimlari için de birinci fikra hükümleri uygulanir.

    (Degisik: 21.2.2001-4630/18) Yayimlanmis musiki, ilim ve edebiyat eserlerinden ve alenilesmis güzel sanat eserlerinden, iktibaslar yapilmak suretiyle egitim ve ögretim gayesi disinda seçme ve toplama eserler vücuda getirilmesi ancak eser sahibinin izniyle mümkündür.
    Bütün bu hallerde eser ve eser sahibinin adi mutat sekilde zikredilmek icap eder.

    5. Iktibas Serbestisi
    Madde 35- Bir eserden asagidaki hallerde iktibas yapilmasi caizdir:

    1. Alenilesmis bir eserin bazi cümle ve fikralarinin müstakil bir ilim ve edebiyat eserine alinmasi:
    2. Yayimlanmis bir bestenin en çok tema, motif, pasaj ve fikir nevinden parçalarinin müstakil bir musiki eserine alinmasi;
    3. Alenilesmis güzel sanat eserlerinin ve yayimlanmis diger eserlerin, maksadin hakli gösterecegi bir nispet dahilinde ve münderecatini aydinlatmak maksadiyla bir ilim eserine konulmasi;
    4. Alenilesmis güzel sanat eserlerinin ilmi konferans veya derslerde konuyu aydinlatmak için projeksiyon ve buna benzer vasitalarla gösterilmesi.

    Iktibasin belli olacak sekilde yapilmasi lazimdir. Ilim eserlerinde iktibas hususunda kullanilan eserin ve eser sahibinin adindan baska bu kismin alindigi yer belirtilir.

    6. Gazete Münderecati
    Madde 36- Basin Kanununun 15 inci maddesi hükmü mahfuz kalmak üzere basin veya radyo tarafindan umuma yayilmis bulunan günlük havadisler ve haberler serbestçe iktibas olunabilir.
    Gazete veya dergilerde çikan içtimai, siyasi veya iktisadi günlük meseleler müteallik makale ve fikralarin iktibas hakki sarahaten mahfuz tutulmamissa aynen veya islenmis sekilde diger gazete ve dergiler tarafindan alinmasi ve radyo vasitasiyla ve diger bir suretle yayilmasi serbesttir. Iktibas hakki mahfuz tutulsa bile sözü geçen makale ve fikralarin kisaltilarak basin özetleri seklinde alinmasi, radyo vasitasiyla veya diger bir suretle yayilmasi caizdir.

    Bütün bu hallerde, iktibas edilen gazete, dergi ve ajansin ve eger bunlar da baska bir kaynaktan alinmislarsa o kaynagin adi ve sayisindan baska makale sahiplerinin adi, müstear adi veya alameti zikredilmek icap eder.

    7. Haber
    Madde 37- (Degisik: 21.2.2001-4630/19) Haber mahiyetinde olmak ve bilgilendirme kapsamini asmamak kaydiyla, günlük hadiselere bagli olarak fikir ve sanat eserlerinden bazi parçalarin isaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan vasitalara alinmasi mümkündür. Bu sekilde alinmis parçalarin çogaltilmasi, yayilmasi, temsil edilmesi veya radyo ve televizyon gibi araçlarla yayinlanmasi serbesttir. Bu serbestlik, hak sahibinin hukuki menfaatlerine zarar verecek sekilde veya eserden normal yararlanmaya aykiri biçimde kullanilamaz.

    III- Hususi Menfaat Mülahazasiyla
    1. Sahsen Kullanma:
    Madde 38- (Degisik:7.6.1995-4110/14) Bütün fikir ve sanat eserlerinin, kar amaci güdülmeksizin sahsen kullanmaya mahsus çogaltilmasi mümkündür. Ancak, bu çogaltma hak sahibinin mesru menfaatlerine hakli bir sebep olmadan zarar veremez ya da eserden normal yararlanmaya aykiri olamaz.

    2 nci fikra yürürlükten kaldirilmistir. (21.2.2001-4630/36-d)
    Sözlesmede belirleyici hükümlerin yoklugu durumunda, hata düzeltme de dahil, bilgisayar programinin düsünüldügü amaca uygun kullanimi için gerekli oldugu durumda, bilgisayar programinin onu hukuki yollardan edinen kisi tarafindan çogaltilmasi ve islenmesi serbesttir.
    Bilgisayar programini yasal yollardan edinen kisinin programi yüklemesi, çalistirmasi ve hatalari düzeltmesi sözlesme ile önlenemez. Bilgisayar programinin kullanimi için gerekli oldugu sürece, bilgisayar programini kullanma hakkina sahip kisinin bir adet yedekleme kopyasi yapmasi sözlesme ile önlenemez

    Bilgisayar programinin kullanim hakkina sahip kisinin yapmaya hak kazandigi bilgisayar programinin yüklenmesi, görüntülenmesi çalistirilmasi, iletilmesi veya depolanmasi fiillerini ifa ettigi sirada, bilgisayar programinin herhangi bir ögesi altinda yatan düsünce ve ilkeleri belirlemek amaci ile, programin isleyisini gözlemlemesi, tetkik etmesi ve sinamasi serbesttir.

    Bagimsiz yaratilmis bir bilgisayar programi ile diger programlarin ara islerligini gerçeklestirmek üzere gerekli bilgileri elde etmek için, bilgisayar programinin çogaltilmasi ve islenmesi anlaminda kod'un çagaltilmasinin ve kod formunun çevirisinin de zorunlu oldugu durumlarda, bu fiillerin ifasi asagidaki sartlarin karsilanmasi halinde serbesttir:

    1. Bu fiillerin, ruhsat sahibi veya bir bilgisayar programinin kopyasini kullanma hakki sahibi diger bir bilgisayar sahibi diger bir kisi tarafindan veya onlarin adina bunu yapmaya yetkili kisi tarafindan ifa edilmesi,
    2. Ara islerligi gerçeklestirmek için gerekli bilginin, (1) numarali bentte belirtilen kisilerin kullanimlarina sunulmamasi,
    3. Bu fiillerin, ara islerligi gerçeklestirmek için gereken program parçalari ile sinirli olmasi.

    Yukaridaki fikra hükümleri, onun uygulanmasi ile elde edilen bilgilerin;
    1. Bagimsiz yaratilmis bilgisayar programinin ara islerligini gerçeklestirmenin disinda diger amaçlar için kullanilmasina,
    2. Bagimsiz yaratilmis bilgisayar programinin ara islerligi için gerekli oldugu durumlar disinda baskalarina verilmesine,
    3. Ifade edilis bakimindan esastan benzer bir bilgisayar programinin gelistirilmesi, üretilmesi veya pazarlanmasi veya fikri haklari ihlal eden herhangi diger bir fiil için kullanilmasina, izin vermez.

    Altinci ve Yedinci fikra hükümleri, programdan normal yararlanma ile çelisir veya hak sahibinin mesru yararlarina makul olmayan müdahale eder sekilde kullanilmasina izin verecek tarzda yorumlanamaz.

    2. Bestekarlara Taninan Haklar
    Madde 39- (Yürürlükten kaldirilmistir: 21.2.2001-4630/36-e)

    3. Kopya ve Teshir
    Madde 40- Umumi yollar, caddeler ve meydanlara, temelli kalmak üzere konulan güzel sanat eserlerini; resim, grafik, fotograf vesaire ile çogaltma, yayma, umumi mahallerde projeksiyonla gösterme, radyo ve benzeri vasitalarla yayimlama caizdir. Bu salahiyet mimarlik eserlerinde yalniz dis sekle münhasirdir.
    Üzerlerine, sahibi tarafindan sarahaten men edici bir kayit konulmus olmadikça güzel sanat eserleri, malikleri veya bunlarin muvafakatiyla baskalari tarafindan umumi mahallerde teshir edilebilir.

    Açik artirma ile satilacak eserler umuma teshir olunabilir. Umumi mahallerde teshir edilen veya açik arttirmaya konulan bir eseri sergi veya arttirmayi tertip eden kimseler tarafindan bu maksatlarda çikarilacak katalog, kilavuz veya bunlara benzer matbualar vasitasiyla çogaltma ve yayma caizdir.
    Bu hallerde, aksine yerlesmis adet yoksa, eser sahibinin adinin zikrinden vazgeçilebilir.

    4. Isaret, Ses ve/veya Görüntü Tasiyicilarinin Umuma Açik Yerlerde Kullanilmasi
    Madde 41- (Degisik: 21.2.2001-4630/20) Fikir ve sanat eserlerinin kaydedildigi isaret, ses ve/veya görüntü tasiyicilarinin, girisi ücretli veya ücretsiz ve ticari amaç güden umuma açik yerlerde kullanilmak üzere bandrollenmesi zorunludur.
    Bandroller, kullanici ile eser sahipleri veya ilgili eser sahipleri meslek birligi arasinda temsil izni veren sözlesme yapildiktan ve bandrol bedeli ödendikten sonra Kültür Bakanligi veya ilgili Meslek Birliklerince verilir.

    Isaret, ses ve/veya görüntü tasiyicilarinin, umumi mahallerde kullanima iliskin bandrolleri tasimamasi, mali haklara tecavüz durumunu olusturur.

    IV- Hükümete Taninan Yetkiler
    1. Meslek Birliklerinin Kurulmasi
    Madde 42- (Degisik: 21.2.2001-4630/21) Eser sahipleri ve eser sahiplerinin haklari ile baglantili hak sahipleri, üyelerinin ortak çikarlarini korumak ve bu Kanun ile taninmis haklarin idaresini ve takibini, alinacak ücretlerin tahsilini ve hak sahiplerine dagitimini saglamak üzere, Kültür Bakanliginca hazirlanan ve Bakanlar Kurulunca onaylanan tüzük ve tip statülere uygun olarak tespit edilecek alanlarda birden fazla meslek birligi kurabilirler. Eser sahipleri veya icraci sanatçilar bakimindan zorunlu organlarinin asil üye sayisinin dört kati kadar gerçek kisiler; yapimcilar veya radyo-televizyon kuruluslari bakimindan bu organlarin asil üye sayisinin iki kati kadar üye olma niteliklerini tasiyan gerçek veya tüzel kisiler meslek birligi olarak faaliyet gösterebilmek için izin almak üzere Bakanliga basvurmak zorundadirlar. Meslek birlikleri bu izni aldiktan sonra kurulduklari alanda faaliyet gösterirler.

    (Degisik: 21.2.2001-4630/21) Ayni alanda, baska bir meslek birliginin kurulabilmesi için, yukarida zikredilen kurucu üye sayilarindan az olmamak kaydiyla o alanda kurulmus en fazla üyesi olan meslek birliginin üye tam sayisinin 1/3 ü kadar üye olma niteliklerini tasiyan gerçek veya tüzel kisiler faaliyet izni almak üzere Bakanliga basvururlar. Bakanligin bu basvuruyu uygun bularak izin vermesi halinde faaliyet gösterirler. Her birlik ihtiyaçlar dogrultusunda subeler açarak çalisabilir. Ayni alanda kurulmus en az iki meslek birligi, Bakanlikça hazirlanan tüzük ve tip statülerin belirledigi usul ve esaslar çerçevesinde federasyon kurabilir. Ayni alanda birden fazla federasyon kurulamaz.

    Meslek birlikleri ve federasyonu özel hukuka tabi tüzel kisilerdir. Üyeleri sermaye koymak, kar ve zarara, hukuki mesuliyete istirak etmekle yükümlü tutulamazlar.
    Meslek birlikleri ve federasyonu tip statülerinde genel kurul, yönetim kurulu, denetleme kurulu, teknik-bilim kurulu ve haysiyet kurulu mecburi organ olarak düzenlenir. Bu birliklerin ve federasyonun kurulmasi, kontrolü, denetlenmesi ile ilk genel kurullarini toplayabilmeleri için gerekli en az üye sayisi diger ihtiyari organlari, kurullarinin tesekkül tarzi, üye sayisi ve görevleri, üyelige girme, çikma ve çikarilma sartlari, subelerini kurabilecekleri bölgelerin tespiti, yurt içi ve yurt disindaki kamu kurum ve kuruluslari, gerçek ve özel hukuk tüzel kisileri ile olan iliskileri, bu iliskilerdeki hak ve yetkileri, üyeleriyle olan mali iliskileri, elde edilen telif ücreti ve tazminatlarin dagitimi ve diger usul ve esaslara iliskin hususlar, ilgili kuruluslarin görüsleri alindiktan sonra Kültür Bakanliginca hazirlanacak tüzük ile belirlenir.

    6/10/1983 tarihli ve 2908 sayili Dernekler Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fikrasi, 30, 37, 40, 42, 43, 44, 45, 48, 65, 66, 67, 68, 69, 70 ve 90 inci maddeleri, bu maddeye göre kurulacak meslek bilgileri ve federasyon için de ceza hükümleriyle birlikte uygulanir.

    (Degisik: 21.2.2001-4630/21) Eser sahipleri ile baglantili hak sahiplerinin bu Kanunla taninmis haklari, ülke içinde bu maddeye göre kurulan meslek birlikleri disinda; baska birlik, dernek ve benzeri kuruluslar tarafindan takip edilemez. Bu maddede geçen üyelik, kurucu üye sayisi ve üye tam sayisi gibi hususlar bu Kanunun yürürlüge girmesinden önce kurulmus meslek birlikleri için de aranir. Bütün meslek birlikleri bu Kanunun yürürlüge girmesinden itibaren 6 ay içerisinde bu maddede getirilen esaslara uygun hale gelmek mecburiyetindedirler. Bu süre içinde bu sarti yerine getirmeyen meslek birlikleri 6 ay sonunda kendiliginden dagilmis sayilir.

    2. Radyo-Televizyon Gibi Araçlarla Yayinlanan ve/veya Iletilen Fikir ve Sanat Eserlerine Iliskin Ödemeler
    Madde 43- (Degisik: 21.2.2001-4630/22) Radyo ve televizyon kuruluslari, yayinlarinda yararlanacaklari sahneye konmus eserlerle ilgili olarak, eser sahiplerinden önceden izin almak zorundadir.
    Radyo-televizyon kuruluslari ile uydu ve kablolu yayin kuruluslari ve mevcut veya ileride bulunacak teknik imkanlardan yararlanarak yayin ve/veya iletim yapan kuruluslar yayinlarinda kullandiklari sahne eserleri disinda kalan fikir ve sanat eserleri için, eser sahipleri ve/veya eser sahipleri ile baglantili hak sahipleri veya üye olduklari meslek birlikleri ile 52 nci maddeye uygun toplu bir sözlesme yaparak izin almak ve bu kullanimlara iliskin ödemeleri eser ve/veya baglantili hak sahiplerine veya üye olduklari meslek birligine yapmak zorundadir.

    Eserlerin kullanimina iliskin usul ve esaslar, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu ile ilgili meslek birliklerinin görüsü alinmak suretiyle Kültür Bakanliginca hazirlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.

    3. Fikir ve Sanat Eserlerinin Isaretlenmesi
    Madde 44- (Degisik:7.6.1995-4110/18) Mali hak sahipleri ile fikir ve sanat eserlerinin isaret, ses ve resimle tekrarina yarayan aletleri imal edenler ve basanlar; bu Kanunun öngördügü sekilde çogaltarak satisa çikarilacak dagitilacak veya baska türlü ticaret mevkiine konacak bir eserin bütün nüshalariyla isaret ve seri numarasi bulundurmakla müstereken yükümlüdürler.

    (Degisik: 21.2.2001-4630/23) Her türlü bos video kaseti, ses kaseti, bilgisayar disketi, CD, DVD gibi tasiyici materyaller ile, fikir ve sanat eserlerinin çogaltilmasina yarayan her türlü teknik cihazi ticari amaçli imal veya ithal eden gerçek ve tüzel kisiler, imalat veya ithalat bedeli üzerinden yüzde üçü geçmemek üzere Bakanlar Kurulu Karariyla belirlenecek orandaki miktari keserek, ay içinde topladiklari meblagi, sonraki ayin en geç yarisina kadar Kültür Bakanligi adina bir ulusal bankada açilacak özel hesaba yatirmakla yükümlüdürler.

    (Degisik: 21.2.2001-4630/23) Bakanlik bu hesapta toplanan miktari fikri mülkiyet sisteminin güçlendirilmesi ile yurt içindeki ve yurt disindaki kültür mirasinin korunmasina ve devam ettirilmesine yönelik faaliyetlerde kullanir. Bu miktarin dagitim ve kullanimina iliskin usul ve esaslar Kültür Bakanligi tarafindan çikarilacak bir yönetmelikle belirlenir.

    Fikir ve sanat eserleri nüshalarinin sahsi veya umumi mahallerde temsil edilmek amaciyla kullanimlarina göre üzerlerine konacak isaret ve seri numaralarina, bunu tasimayan nüshalarin toplattirilmasina, çogaltilan ve dagitilan nüsha sayisinin kime bildirilecegini ve diger hususlara iliskin usul ve esaslar Kültür Bakanliginca çikarilacak yönetmelikle tespit edilir.

    4. Güzel Sanat Eserlerinin Satis Bedellerinden Pay Verilmesi
    Madde 45- 4 üncü maddenin 1inci ve 2 nci bendinde sayilan güzel sanat eserinin asillariyla 2 nci maddenin 1inci bendinde ve 3 maddede sayilip da yazarlarla bestecilerin el yazisiyla yazilmis eserlerinin asillarindan biri eser sahibi veya mirasçilari tarafindan bir defa satildiktan sonra eser, koruma süresi içinde bir sergide veya açik arttirmada yahut bu gibi esyayi satan bir magazada satis konusu olarak elden ele geçtikçe bu satis bedeli ile bir önceki satis bedeli arasinda açik bir nispetsizlik bulunmasi halinde saticiya her defasinda, bedel farkindan münasip bir payi eser sahibine, bu ölmüsse miras hükümlerine göre 3. dereceye kadar (bu derece hariç) kanuni mirasçilarina ve esine bunlarda yoksa mesleki birlige vermek borcu bir kararname ile yükletilebilir.

    Kararnamede:
    1. Bedel farkinin yüzde onunu geçmemek sartiyla farkin nispetine göre tespit edilecek bir pay tarifesi;
    2. Bedeli kararnamede tespit edilecek miktari asmayan satislarin pay vermek borcundan muaf tutulacagi;
    3. Eser nevileri itibariyla mesleki birligin hangi kolunun ilgili sayilabilecegi; gösterilir.

    Satisin vuku buldugu müessese sahibi satici ile birlikte müteselsilen mesuldür.
    Cebri satis hallerinde pay ancak diger alacaklar tamamen ödendikten sonra ödenir.
    Pay verme borcunun zamanasimi, bu borcun dogumunu intaç eden satistan itibaren bes yildir.

    5. Devletin Faydalanma Salahiyeti
    Madde 46- (Degisik:1.11.1983-2936/10 md.) Çogaltma ve yayimi eser sahibi tarafindan açikça menedilmemis olan ve umumi kütüphane, müze ve benzeri müesseselerde sakli bulunan henüz yayimlanmamis veya alenilesmemis eserler, mali haklarla ilgili koruma süresi dolmus olmak sartiyla, bulundugu kamu kurum ve kuruluslarina ait olur. Bunlardan kamu kurum ve kuruluslari ile bilimsel vesair amaçla yararlanmak isteyen kisi ve kuruluslarin izin alacaklari merci ve bunlardan alinacak ücretlerle bu ücretlerin hangi kültürel gayelerde sarf edilecegi ve diger hususlar, ilgili kuruluslarin görüsü alindiktan sonra Kültür Bakanliginca hazirlanacak tüzükle belirlenir.

    6. Kamuya Maletme
    Madde 47- Bir kararname ile memleket kültürü için önemi haiz görülen bir eser üzerindeki mali haklardan faydalanma salahiyeti, hak sahiplerine münasip bir bedel ödenmesi suretiyle koruma süresinin bitiminden önce kamuya maledilebilir.

    (Degisik: 21.2.2001-4630/24) Bu hususta karar verilebilmesi için eserin Türkiye'de veya Türkiye disinda Türk vatandaslari tarafindan vücuda getirilmis olmasi ve ayni zamanda yayimlanmis eser nüshalarinin iki yildan beri tükenmis bulunmasi ve hak sahibinin uygun bir süre içinde eserin yeni baskisini yapmayacaginin tespit edilmesi gerekir.

    Bu kararnamede:

    1. Eser ve sahibinin adi;
    2. Müktesep haklari ihlal edilen kimselere ödenecek bedel;
    3. Mali haklari kullanacak makam ve müessese;
    4. Verilen bedelin itfasindan sonra elde edilecek safi karin hangi kültürel gayelere tahsis edilecegi; yazilir.
 Dördüncü Bölüm
  1. Sözlesme ve Tasarruflar

    A) Hayattaki Vaki Tasarruflar
    I-Asli Iktisap
    Madde 48- Eser sahibi veya mirasçilari kendilerine kanunen taninan mali haklari süre, yer ve muhteva itibariyla mahdut veya gayri mahdut, karsilikli veya karsiliksiz olarak baskalarina devredebilir.
    Mali haklari sadece kullanma salahiyeti de diger bir kimseye birakilabilir. (Ruhsat)
    Yukaridaki fikralarda sayilan tasarruf muameleleri henüz vücuda getirilmemis veya tamamlanacak olan bir esere taaluk etmekte ise batildir.

    II-Devren Iktisap
    Madde 49- Eser sahibi veya mirasçilarindan mali bir hak veya böyle bir hakki kullanma ruhsatini iktisap etmis olan bir kimse, ancak bunlarin yazili muvafakiyetiyle bu hakki veya kullanma ruhsatini diger birine devredebilir.
    Isleme hakkinin devrinde, devren iktisap eden kimse hakkinda da eser sahibi veya mirasçilarinin ayni suretle muvafakati sarttir.

    III-Sözlesmeler
    1. Vücuda Getirilecek Eserler
    Madde 50- 48 ve 49'uncu maddelerde sayilan tasarruf muamelelerine dair taahhütler eser henüz vücuda getirilmeden önce yapilmis olsa dahi muteberdir.
    Eser sahibinin ileride vücuda getirecegi eserlerin bütününe veya muayyen bir nevine taalluk eden bu kabil taahhütleri taraflardan her biri ihbar tarihinden bir yil sonra hüküm ifade etmek üzere fesh edebilir.

    Eser tamamlanmadan önce, eser sahibi ölür veya tamamlama kabiliyetini zayi eder, yahut kusuru olmaksizin eserin tamamlanmasi imkansiz hale gelirse zikri geçen taahhütler kendiliginden münfesih olur. Diger taraftan iflas etmesi veya sözlesme uyarinca devraldigi mali haklari kullanmaktan aciz duruma düsmesi yahut kusuru olmaksizin kullanmanin imkansiz hale gelmesi hallerinde de ayni hüküm caridir.

    2. Ileride faydalanma imkanlari
    Madde 51- Ileride çikarilacak mevzuatin eser sahibini taninmasi muhtemel mali haklarin devrine veya bunlarin baskalari tarafindan kullanilmasina mütaallik sözlesmeler batildir.
    Ileride çikarilacak mevzuatla mali haklarin sümulünün genisletilmesi veya koruma süresinin uzatilmasindan dogacak salahiyetlerden vazgeçmeyi yahut bunlarin devrini ihtiva eden sözlesmeler hakkinda ayni hüküm caridir.

    IV-Sekil
    Madde 52- Mali haklari dahil sözlesme ve tasarruflarin yazili olmasi ve konulari olan haklarin ayri ayri gösterilmesi sarttir.

    V-Tekeffül
    1. Hakkin Mevcut Olmamasi
    Madde 53- Mali bir hakki baskasina devreden veya kullanma ruhsatini veren kimse iktisab edene karsi hakkin mevcudiyetini Borçlar Kanununun 169 ve 171inci maddeleri hükmünce zamindir.
    Haksiz fiillerden ve sebepsiz mal iktisabindan dogan talepler mahfuzdur.

    2. Salahiyetin Mevcut Olmamasi
    Madde 54-Mali bir hakki yahut kullanma ruhsatini devre salahiyetli olmayan kimseden iktisab eden hüsnüniyet sahibi olsa bile himaye göremez.
    Salahiyet olmaksizin mali bir hakki baskasina devreden veya kullanma ruhsatini veren kimse; salahiyeti bulunmadigina diger tarafin vakif oldugunu veya vakif olmasi lazim geldigini ispat etmedikçe tasarrufun hükümsüz kalmasindan dogan zarari tazminle mükellefdir. Kusur halinde mahkeme; hakkaniyet gerektiriyorsa daha genis bir tazminata hükmedebilir.
    Haksiz fiillerden ve sebepsiz mal iktisabindan dogan talepler mahfuzdur.

    VI-Yorum Kaideleri
    1. Sümul
    Madde 55-Aksi kararlastirilmis olmadikça mali bir hakkin devri veya bir ruhsatin verilmesi eserin tercüme veya sair islenmelerine samil degildir.

    2. Ruhsat
    Madde 56- Ruhsat; mali hak sahibinin baskalarina da ayni ruhsati vermesine mani degilse (basit ruhsat), yalniz bir kimseye mahsus oldugu takdirde (tam ruhsattir).
    Kanun veya sözlesmeden aksi anlasilmadikça her ruhsat basit sayilir.
    Basit ruhsatlar hakkinda hasilat kirasina, tam ruhsatlar hakkinda intifa hakkina dair hükümler uygulanir.

    3. Mülkiyetin intikali
    Madde 57- Asil veya çogaltilmis nüshalar üzerindeki mülkiyet hakkinin devri, aksi kararlastirilmis olmadikça fikri haklarin devrini ihtiva etmez.
    Bir güzel sanat eseri üzerinde çogaltma hakkini haiz olan bir kimse kalip, vesair çogaltma aletlerinin zilyedligini iktisap eden kimse aksi kararlastirilamamissa çogaltma hakkini da iktisap etmis sayilir.
    Son fikra yürürlükten kaldirilmistir. (21.2.2001-4630/36-f)

    VII-Cayma Hakki
    Madde 58- Mali bir hak ve ruhsat iktisap eden kimse; kararlastirilan süre içinde ve eger bir süre tayin edilmemisse icabi hale göre münasip bir zaman hak ve salahiyetlerden geregi gibi faydalanmaz ve bu yüzden eser sahibinin menfaatleri esasli surette ihmal edilirse eser sahibi sözlesmeden cayabilir.
    Cayma hakkini kullanmak isteyen eser sahibi sözlesmedeki haklarin kullanilmasi için noter vasitasiyla diger tarafa münasip bir mehil vermeye mecburdur. Hakkin kullanilmasi, iktisap eden kimse için imkansiz olur veya tarafindan reddedilir yahut bir mehil verilmesi halinde eser sahibinin menfaatleri esasli surette tehlikeye düsmekte ise mehil tayinine lüzum yoktur.

    Verilen mehil neticesiz geçerse veya mehil tayinine lüzum yoksa noter vasitasiyla yapilacak ihbar ile cayma tamam olur. Cayma ihbarinin tebliginden itibaren 4 hafta geçtikten sonra caymaya karsi itiraz davasi açilamaz.
    Iktisap edenin mali hakki kullanmamakta kusuru yoksa veya eser sahibinin kusuru daha agir ise hakkaniyet gerektigi hallerde iktisap eden, münasip bir tazminat isteyebilir.
    Cayma hakkindan önceden vazgeçme caiz olmadigi gibi bu hakkin dermeyanini iki yildan fazla bir süre için meneden takyitler de hükümsüzdür.

    VIII-Hakkin Eser Sahibine Avdeti
    Madde 59- Eser sahibi veya mirasçilari mali bir hakki muayyen bir gaye zimninda yahut muayyen bir süre için devretmislerse gayenin ortadan kalkmasi veya sürenin geçmesiyle ilgili hak, sahibine avdet eder. Bu hüküm, baskasina devrine sözlesme ile müsaade edilmemis olan mali bir hakki iktisap eden kimsenin ölümü yahut iflasi halinde cari degildir; meger ki, isin mahiyeti icabi, hakkin kullanilmasi, iktisap edenin sahsina bagli bulunsun.
    Muayyen bir gaye zimninda veya muayyen bir süre için verilen ruhsatlar birinci fikrada sayilan hallerde son bulur.

     

    B) Vazgeçme
    Madde 60- Eser sahibi yahut mirasçilari, kendilerine kanunen taninan mali haklardan, önceden vaki tasarruflarini ihlal etmemek sartiyla bir resmi senet tanzimi ve bu hususun Resmi Gazetede ilani suretiyle vazgeçebilirler.
    Vazgeçme, ilan tarihinden baslayarak koruma süresinin bitmesi halindeki hukuki neticeleri dogurur.

     

    C) Haciz ve Rehin
    I-Caiz Olmayan Haller
    Madde 61- Icra ve iflas kanunun 24 ve 30 uncu maddelerinin hükümleri mahfuz kalmak sartiyla;

    1. Eser sahibinin veya mirasçilarindan birinin mülkiyeti altinda bulunan henüz alenilesmemis bir eserin müsvedde veya asilari;
    2. Sinema eserleri hariç olmak üzere 1inci bentde zikredilen eserler üzerindeki mali haklar;
    3. Eser sahibinin, mali haklara dair hukuki muamelelerden dogan paradan gayri alacaklari; kanuni veya akdi bir rehin hakkinin, cebri icranin veya hapis hakkinin konusu olamaz.

    II-Caiz Olan Haller
    Madde 62- Asagidaki hükümler dairesinde;

    1. Alenilesmis bir eserin müsveddesi veya asli;
    2. Yayimlanmis bir eserin çogaltilmis nüshalari;
    3. Eser sahibinin korunmaya layik olan manevi menfaatlerini ihlal etmemek sartiyla alenilesmis bir eser üzerindeki mali haklari;
    4. Eser sahibinin mali haklara dair hukuki muamelelerden dogan para alacaklari; kanuni veya akdi bir rehin hakkinin, cebri icranin yahut hapis hakkinin konusunu teskil edebilir.

    Birinci fikrada sayilan konulara dair rehin sözlesmesinin muteber olmasi için yazili sekilde yapilmasi lazimdir. Sözlesmede rehin olarak verilenler ayri ayri gösterilmelidir.
    Güzel sanat eserlerine ait kaliplar vesair çogaltma vasitalari birinci fikranin üçüncü bendinde yazili mali haklar üzerinde cebri icra tatbiki için lüzumlu görüldügü nispette zilyet olan kimselerden geçici olarak alinabilir.
    Mimarlik eserleri hariç olmak üzere güzel sanat eserlerinin asillari ve eser sahibine yahut mirasçilarina ait musiki ilim ve edebiyat eserlerinin müsveddeleri, birinci fikranin üçüncü bendin de yazili mali haklar üzerinde cebri icra tatbiki için lüzumlu görüldügü nispette zilyet olan kimselerden geçici olarak alinabilir.

     

    D) Miras
    I-Genel Olarak
    Madde 63- Bu Kanunun tanidigi mali haklar miras yolu ile intikal eder. Mali haklar üzerinde ölüme bagli tasarruflar yapilmasi caizdir.

    II-Müsterek Eser Sahiplerinden Birinin Ölümü
    Madde 64- Eseri birlikte vücuda getirenlerden biri, eserin tamamlanmasindan yahut alenilesmesinden önce ölürse hissesi, digerleri arasinda taksime ugrar bunlar, ölenin mirasçilarina münasip bir bedel ödemekle mükelleftirler. Miktar üzerinde uzlasamazlarsa bunu mahkeme tayin eder.
    Eseri birlikte vücuda getirenlerden biri eserin alenilesmesinden sonra ölürse digerleri, ölenin mirasçilariyla birligi devam ettirip ettirmekte serbesttirler.
    Devama karar vermeleri halinde sag kalan eser sahipleri mirasçilardan birlige karsi haklarinin kullanilmasi hususunda bir temsilci tayini talep edebilirler.
    Devama karar verilmedigi takdirde birinci fikra hükümleri uygulanir.

    III-Mirasçilarin Birden Fazla Olusu
    Madde 65- Eser sahibinin terekesinde bu Kanunun tanidigi mali haklar mevcut olup da Medeni Kanunun 581 inci maddesi uyarinca bir temsilci tayin edilmisse temsilci bu haklar üzerinde yapacagi muameleler için mirasçilarin kararini almaya mecburdur.
 Besinci Bölüm
  1. Hukuk ve Ceza Davalari

    A ) Hukuk davalari
    I-Tecavüzün ref'i davasi
    1. Genel olarak
    Madde 66-Manevi ve mali haklari tecavüze ugrayan kimse tecavüz edene karsi tecavüzün ref'ini dava edebilir.

    Tecavüz, hizmetlerini ifa ettikleri sirada bir isletmenin temsilcisi veya müstahdemleri tarafindan yapilmissa isletme sahibi hakkinda da dava açilabilir.
    Tecavüz edenin veya ikinci fikrada yazili kimselerin kusuru sart degildir.
    Mahkeme, eser sahibinin manevi ve mali haklarini, tecavüzün sümulünü, kusurun olup olmadigini, varsa agirligini ve tecavüzün ret'i halinde tecavüz edenin düçar olmasi muhtemel zararlari takdir ederek halin icabina göre tecavüzün ref'i için lüzumlu görecegi tedbirlerin tatbikatina karar verir.

    (Ek:7. 6. 1995-4110/19) Eser sahibi, ikamet ettigi yerde de tecavüzün ref'i ve men davasi açabilir.

    2. Manevi Haklara Tecavüz Halinde
    Madde 67- Henüz alenilesmemis bir eser sahibinin rizasi olmaksizin veya arzusuna aykiri olarak umuma arz edildigi takdirde tecavüzün ref'i davasi, ancak umuma arz keyfiyetinin çogaltilmis nüshalarin yayimlanmasi suretiyle vaki olmasi halinde açilabilir. Ayni hüküm, esere sahibinin arzusuna aykiri olarak adinin konuldugu hallerde de caridir.
    Eser üzerinde sahibinin adi hiç konulmamis veya yanlis konulmus yahut konulan ad iltibasa meydan verecek mahiyette olup da eser sahibi 15 inci maddede zikredilen tespit davasindan baska tecavüzün ref'ini talep etmisse, tecavüz eden gerek aslina, gerek tedavülde bulunan çogaltilmis nüshalar üzerine eser sahibinin adini derç etmeye mecburdur. Masrafi tecavüz edene ait olmak üzere, hükmen en fazla 3 gazetede ilan talep edilebilir.

    32, 33, 34, 35, 36, 39 ve 40 inci maddelerde sayilan hallerde yanlis veya kifayetsiz kaynak tasrih edilmis veyahut hiç kaynak gösterilmemisse ikinci fikra hükmü uygulanir.

    Eser haksiz olarak degistirilmis ise hak sahibi asagidaki taleplerde bulunabilir:

    1) Eser sahibi, eserin degistirilmis sekilde çogaltilmasinin, yayim ve temsilinin, radyo ile yayiminin men edilmesini ve tecavüz edenin, tedavülde bulunan çogaltilmis nüshalardaki degisikliklerin düzeltmesini veya bunlarin eski haline getirilmesini talep edebilir. Degisiklik, eserin, gazete, dergi veya radyo ile yayimi sirasinda yapilmissa eser sahibi, masrafi tecavüz edene ait olmak üzere, eseri degistirilmis sekilde yayimlamis olan bütün gazete, dergi ve radyo idarelerinde degisikligin ilan yolu ile düzeltilmesini talep edebilir;
    2) (Degisik:7.6.1995-4110/20) Güzel sanat eserlerinde, eser sahibi asildaki degisikligin kendisi tarafindan yapilmadigini veya eserdeki adinin kaldirilmasini yahut degistirilmesini talep edebilir. Eski halin iadesi mümkün ise degisikligin izalesi ammenin veya malikin menfaatlerini esasli surette haleldar etmiyorsa eser sahibi eseri eski hale getirebilir.

    3. Mali Haklara Tecavüz Halinde
    Madde 68- (Degisik: 21.2.2001-4630/25) Eser, eser sahibinin izni olmadan çevrilmis, sözlesme disi veya sözlesmede belirtilen sayidan fazla basilmis, diger biçimde islenmis veya radyo-televizyon gibi araçlarla yayinlanmis veya temsil edilmis ise; izni alinmamis eser sahibi, sözlesme yapilmis olmasi halinde isteyebilecegi bedelin veya emsal veya rayiç bedel itibariyla ugradigi zararin en çok üç kat fazlasini isteyebilir. Bu bedelin tespitinde öncelikle ilgili meslek birliklerinin görüsü esas alinir.
    Bir eserden izinsiz çogaltma yolu ile yarar saglaniyorsa ve çogaltilan kopyalari satisa çikarilmamissa, eser sahibi;çogaltilmis kopyalarin, çogaltmaya yarayan film, kalip ve benzeri araçlarin imhasini veya maliyet fiyatini asmamak üzere çogaltilmis kopyalarin ve çogaltmaya yarayan film, kalip ve benzeri gereçlerin uygun bir bedel karsiliginda kendisine verilmesini ya da sözlesme olmasi durumunda isteyebilecegi miktarin üç kat fazlasini talep edebilir. Bu husus, izinsiz çogaltma yoluna giden kisinin yasal sorumlulugunu ortadan kaldirmaz.

    Bir eserin izinsiz çogaltilan kopyalari satisa çikarilmissa veya satis haksiz bir tecavüz olusturuyorsa , eser sahibi tecavüz edenin elinde bulunan nüshalar hakkinda ikinci fikrada yazili siklardan birini seçebilir.
    Bedel talebinde bulunan kisi, tecavüz edene karsi onunla bir sözlesme yapmis olmasi halinde haiz olabilecegi bütün hak ve yetkileri ileri sürebilir.

    II-Tecavüzün Men'i Davasi
    Madde 69- Mali veya manevi haklarinda tecavüz tehlikesine maruz kalan eser sahibi muhtemel tecavüzün önlenmesini dava edebilir. Vaki olan tecavüzün devam veya tekrari muhtemel görülen hallerdede ayni hüküm caridir.
    66 nci maddenin ikinci, üçüncü ve dördüncü fikralarinin hükümleri burada da uygulanir.

    III-Tazminat Davasi
    Madde 70-(Degisik: 7. 6. 1995-4110/22) Manevi haklari haleldar edilen kisi, ugradigi manevi zarara karsilik manevi tazminat ödenmesi için dava açabilir. Mahkeme, bu para yerine veya bunlara ek olarak baska bir manevi tazminat sekline de hükmedebilir.
    Mali haklari haleldar edilen kimse, tecavüz edenin kusuru varsa haksiz fiillere müteallik hükümler dairesinde tazminat talep edebilir.

    Birinci ve ikinci fikralardaki hallerde, tecavüze ugrayan kimse tazminattan baska temin edilen karin kendisine verilmesini de isteyebilir.
    Bu halde 68 inci madde uyarinca talep edilen bedel indirilir.

     

    B) Ceza Davalari
    1. Manevi Haklara Tecavüz
    Madde 71- (Degisik:1. 11. 1983-2936/11)
    Bu Kanun hükümlerine aykiri olarak kasten:

    1. Alenilesmis olsun veya olmasin, eser sahibi veya halefinin yazili izni olmadan bir eseri umuma arz eden veya yayimlayan,
    2.Sahip veya halefinin yazili izni olmadan, bir esere veya çogaltilmis nüshalarina ad koyan,
    3. Baskasinin eserini kendi eseri veya kendisinin eserini baskasinin eseri olarak gösteren veya 15'nci maddenin ikinci fikrasi hükmüne aykiri hareket eden,
    4. 32, 33, 34, 35, 36, 37, 39 ve 40 inci maddelerdeki hallerde kaynak göstermeyen veya yanlis yahut kifayetsiz veya aldatici kaynak gösteren,
    5. (Ek: 21.2.2001-4630/26) Eser sahibinin yazili izni olmaksizin bir eseri degistiren,

    (Degisik: 21.2.2001-4630/26) Kisiler hakkinda dört yildan alti yila kadar hapis ve 50 milyar liradan 150 milyar liraya kadar agir para cezasina hükmolunur.

    2. Mali Haklara Tecavüz
    Madde 72- (Degisik:1.11.1983-2936/12) Hak sahibinin yazili izni olmaksizin, bu Kanuna aykiri olarak kasten:

    1. Bir eseri herhangi bir sekilde isleyen,
    2. Bir eseri herhangi bir sekilde çogaltan,
    3. Bir eser veya islenmelerinin kendi tarafindan çogaltilmis nüshalarini satan veya satisa veyahut tedavüle arz eden,
    4. (Degisik: 21.2.2001-4630/27) Bir eseri temsil eden veya topluma açik yerlerde gösteren, bu gösterimi düzenleyen veya dijital iletim de dahil olmak üzere her nevi isaret, ses ve/veya görüntü iletimine yarayan araçlarla yayan veya yayimina aracilik eden,5. (Degisik: 21.2.2001-4630/27) Bir eseri kiralayan veya kamuya ödünç veren,
    6. (Degisik: 21.2.2001-4630/27) Yapilan nüshalari yasal veya yasal olmayan yollardan ülkeye sokan ve her ne sekilde olursa olsun ticaret konusu yapan ve kullanan,

    (Degisik: 21.2.2001-4630/27) Kisiler hakkinda dört yildan alti yila kadar hapis ve 50 milyar liradan 150 milyar liraya kadar agir para cezasina hükmolunur.

    3. Diger Suçlar
    Madde 73- (Degisik: 1.11.1983-2936/13) Kasten:

    1.Bu Kanun hükümlerine aykiri olarak çogaltildigini bildigi veya bilmesi icabettigi bir eserin nüshalarini satisa çikaran veya bunlardan umumi yerlerde temsil veya radyo ile yayim maksadi ile yahut kar temini için diger herhangi bir suretle faydalanan;
    2. Bu Kanun hükümlerine aykiri olarak satisa çikarildigini bildigi veya bilmesi icap ettigi bir eserin nüshalarini baskalarina satan veya bunlardan umumi yerlerde temsil veya radyo ile yayim maksadiyla veya kar temini için herhangi bir surette faydalanan;
    3. Mevcut olmadigini veya üzerinde tasarruf salahiyeti bulunmadigini bildigi veya bilmesi icabettigi mali hakki veya ruhsati baskasina devreden veya veren yahut rehin eden veyahut herhangi bir tasarrufun konusunu yapan;
    4.(Yürürlükten kaldirilmistir: 21.2.2001-4630/36-g)
    5. (Ek:7. 6. 1995-4110/25) Bu kanun hükümlerine aykiri olarak çogaltildigini bildigi veya bilmesi icap ettigi bir eserin nüshalarini ticari amaçla elinde bulunduran;
    6. (Ek:7. 6. 1995-4110/25) Yegane amaci bir bilgisayar programini korumak için uygulanan bir teknik aygitin geçersiz kilinmasina veya izinsiz ortadan kaldirilmasina yarayan her hangi bir teknik araci ticari amaç için elinde bulunduran veya dagitan;

    (Degisik: 21.2.2001-4630/28) Kisiler hakkinda iki yildan dört yila kadar hapis ve 10 milyar liradan 50 milyar liraya kadar agir para cezasina hükmolunur.

    II-Fail
    Madde 74- 71, 72 ve 73 üncü maddelerde sayilan suçlar, hizmetlerini ifa ettikleri sirada bir isletmenin temsilcisi veya müstahdemleri tarafindan islenmis ise, suçun islenmesine mani olmayan isletme sahibi veya müdürü yahut herhangi bir nam ve sifatla olsun isletmeyi fiilen idare eden kimse de fail gibi cezalandirilir. Cezayi mucip fiil isletme sahibi veya müdürü yahut isletmeyi fiilen idare eden kimse tarafindan emredilmis ise bunlar fail gibi;temsilci veya müstahdem ise, yardimci gibi cezalandirilir.
    Temsil edilmesinin kanuna aykiriligini bildigi bir eserin umuma gösterilmesi için karsilikli veya karsiliksiz olarak bir mahalli tahsis eden veya böyle bir eserin temsilinde vazife veya rol alan kimse, yardimci olarak cezalandirilir.

    Bir tüzel kisinin isleri çevrilirken 71, 72 ve 73 üncü maddelerde sayilan suçlardan biri islenirse masraf veya para cezasindan tüzel kisi diger suçlularla birlikte müteselsilen mesuldür.
    Ceza Kanununun 64, 65, 66 ve 67 nci maddelerinin hükümleri mahfuzdur.

    III- Kovusturma ve Tekerrür
    Madde 75- (Degisik: 21.2.2001-4630/29) 71, 72 ve 73 üncü maddelerde sayilan suçlardan dolayi kovusturma sikayete baglidir.
    Haklari tecavüze ugrayan kimseden baska sikayete selahiyetli olanlar sunlardir:

    1.71 inci maddenin dört numarali bendinde belirtilen hallerde 35 inci madde geregince kaynak gösterme mükellefiyetine aykiri fiiller söz konusu ise, Milli Egitim ve Kültür Bakanliklari,
    2.71 inci maddenin dört numarali bendinde belirtilen hallerde 36 nci madde geregince kaynak gösterme mükellefiyetine aykiri fiiller söz konusu ise, Kültür Bakanligi ile Basin-Yayin Genel Müdürlügü ve Türk Basinini temsil eden kurumlar,
    3.19 uncu maddenin son fikrasi çerçevesinde 14 ve 16 nci maddelerin üçüncü fikralarinda belirtilen hallerde Kültür Bakanligi,
    4.Faaliyet gösterdikleri alanlarda meslek birlikleri.

    Eser sahiplerinin, eser sahiplerinin haklari ile baglantili hak sahiplerinin veya diger hak sahiplerinin haklarinin ihlali halinde, sikayete selahiyeti olanlarin basvurmasi üzerine, tecavüzün gerçeklestigi veya sonuçlarinin meydana geldigi yerin Cumhuriyet Bassavciligi, yetkili mahkemeden usulsüz çogaltimin gerçeklestirildigi yerin kapatilmasini, burada bulunan nüsha veya yayinlara el konulmasini ve bu konuda kullanilan teknik araçlarin mühürlenmesini talep edebilir.

    Gecikmesinde sakinca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcisi üç gün içinde yetkili mahkemeye sunulmak üzere el koyma ve mühürleme kararini res'en verebilir.
    Hak sahipleri, haklarini kanitlayan belgelerle birlikte, suçun dava zamanasimi süresi içinde kalmak kosuluyla tecavüzü ve faili ögrendikleri tarihten itibaren 6 ay içinde Cumhuriyet Bassavciligina basvurabilirler. Bu suç ile ilgili olarak, 3005 Sayili Meshud Suçlarin Muhakeme Usulü Kanununun 1 inci maddesinin (A) bendindeki mahal ve 4 üncü maddesindeki yazili zaman kaydina bakilmaksizin, ayni Kanundaki muhakeme usulü uygulanir.

    Bu Kanunda yazili suçlardan dolayi hakkinda kesinlesmis bir mahkumiyet karari olan kisi, iki yil içinde ayni suçu bir defa daha isler ise yeni suçtan dolayi verilecek ceza bir kat artirilir.

     

    C) Çesitli Hükümler I-Görev ve Ispat
    Madde 76- (Degisik: 21.2.2001-4630/30) Bu Kanunun düzenledigi hukuki iliskilerden dogan davalarda, dava konusunun miktarina ve Kanunda gösterilen cezanin derecesine bakilmaksizin, görevli mahkeme Adalet Bakanligi tarafindan kurulacak Ihtisas Mahkemeleridir. Ihtisas Mahkemeleri kurulup yargilama faaliyetlerine baslayincaya kadar, Asliye Hukuk ve Asliye Ceza mahkemelerinden hangilerinin Ihtisas Mahkemesi olarak görevlendirilecegi ve bu mahkemelerin yargi çevreleri Adalet Bakanliginin teklifi üzerine Hakimler ve Savcilar Yüksek Kurulunca belirlenir.
    Sahsi dava açilmissa Ceza Mahkemeleri Usulü Kanununun 358 inci maddesi uygulanir. Ceza davasiyla birlikte sahsi hak da talep edilmisse beraat halinde, bu cihetlerin halli için evrak hukuk mahkemesine re'sen havale olunur.

    (Ek: 21.2.2001-4630/30) Bu Kanun kapsaminda açilacak davalarda mahkeme, davacinin iddianin dogrulugu hakkinda kuvvetli kanaat olusturmaya yeter miktar delil sunmasi halinde, korunmakta olan eserler, fonogramlar, icralar, filmler ve yayinlari kullananlarin, bu Kanunda öngörülen izin ve yetkileri aldiklarina dair belgeleri ve/veya tüm yararlanilan eser, fonogram, icra, film ve yayinlarin listelerini sunmasini isteyebilir. Belirtilen belge ve/veya listelerin sunulamamasi tüm eser, fonogram, icra, film ve yayinlarin haksiz kullanilmakta olduguna karine teskil eder.

    II- Ihtiyati Tedbirler ve Gümrüklerde Geçici Olarak El Koyma
    Madde 77- (Degisik: 21.2.2001-4630/31) Esasli bir zararin veya ani bir tehlikenin veya emrivakilerin önlenmesi için veya diger herhangi bir sebepten dolayi zaruri ve bu hususta ileri sürülen iddialar kuvvetle muhtemel görülürse mahkeme, bu Kanunla taninmis olan haklari ihlal veya tehdide maruz kalanlarin veya sikayete selahiyetli olanlarin talebi üzerine, davanin açilmasindan önce veya sonra diger tarafa bir isin yapilmasini veya yapilmamasini, isin yapildigi yerin kapatilmasini veya açilmasini emredebilecegi gibi, bir eserin çogaltilmis nüshalarinin veya hasren onu imale yarayan kalip ve buna benzer sair çogaltma vasitalarinin ihtiyati tedbir yolu ile geçici olarak zaptina karar verebilir. Kararda emre muhalefetin Icra ve Iflas Kanununun 343 üncü maddesindeki cezai neticeleri doguracagi tasrih edilir.

    Eser üzerindeki haklara tecavüz olusturmasi ihtimali halinde yaptirim gerektiren nüshalarin ithalat veya ihracati sirasinda, 4458 sayili Gümrük Kanununun 57 nci maddesi hükümleri uygulanir.
    Bu nüshalara gümrük idareleri tarafindan el konulmasina iliskin islemler Gümrük Yönetmeliginin ilgili hükümlerine göre yürütülür.

    III- Hükmün Ilani
    Madde 78- 67 nci maddenin ikinci fikrasinda yazili halden maada, hakli olan taraf, muhik bir sebep veya menfaati varsa, masrafi diger tarafa ait olmak üzere, kesinlesmis olan kararin gazete veya buna benzer vasitalarla tamamen veya hulasa olarak ilan edilmesini talep etmek hakkina haizdir.
    Ilanin sekil ve muhtevasi kararda tespit edilir.
    Ilan hakki, hükmün kesinlesmesinden itibaren üç ay içinde kullanilmazsa düser.

    IV- Zabit, Müsadere ve Imha
    Madde 79- Bu Kanun hükümlerine göre imali veya yayimi cezayi mucip olan çogaltilmis nüshalarla bunlari çogaltmaya yarayan kalip ve buna benzer vasitalarin zabit, müsadere ve imhasinda Ceza Kanununun 36 nci maddesi hükümleriyle Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 392, 393 ve 394 üncü maddeleri uygulanir.
 Altinci Bölüm
  1. Çesitli Hükümler

    A) Eser sahibinin haklari ile baglantili haklar ve tecavüzün önlenmesi
    I – Eser sahibinin haklari ile baglantili haklar
    Madde 80. – (Degisik: 21.2.2001-4630/32)Eser sahibinin haklari ile baglantili haklar sunlardir:

    1. Eser sahibinin haklarina komsu haklar:
    Eser sahibinin manevi ve mali haklarina zarar vermemek kaydiyla ve eser sahibinin izniyle bir eseri özgün bir biçimde yorumlayan, tanitan, anlatan, söyleyen, çalan ve çesitli biçimlerde icra eden sanatçilarin, bir icra ürünü olan veya sair sesleri ilk defa tespit eden fonogram yapimcilari ile radyo-televizyon kuruluslarinin asagida belirtilen komsu haklari vardir.

    a) Icraci sanatçilar asagida belirtilen haklara sahiptir:

    (1) Icraci sanatçilar, mali haklardan bagimsiz olarak ve bu haklari devretmelerinden sonra dahi, tespit edilmis icralari ile ilgili olarak uygulama sartlarinin gerektirdigi durumlar hariç, icralarinin sahibi olarak tanitilmalarini ve icralarinin kendi itibarlarini zedeleyebilecek sekilde tahrif edilmesi ve bozulmasinin önlenmesini talep etme hakkina sahiptirler.
    (2) Bir eseri, sahibinin izniyle özgün bir biçimde yorumlayan icraci sanatçi, bu icranin tespit edilmesine, bu tespitin çogaltilmasina, satilmasina, dagitilmasina, kiralanmasina ve ödünç verilmesine, isaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletimine ve yeniden iletimine ve temsiline izin verme veya yasaklama hususunda münhasiran hak sahibidir.
    (3) Icraci sanatçi, yurt içinde henüz satisa çikmamis veya baska yollarla dagitilmamis tespit edilmis icralarinin, asli veya çogaltilmis nüshalarinin satis yoluyla veya diger yollarla dagitilmasi hususunda izin verme veya yasaklama hakkina sahiptir.
    (4) Icraci sanatçi, tespit edilmis icrasinin veya çogaltilmis nüshalarinin telli veya telsiz araçlarla satisi veya diger biçimlerde umuma dagitimina veya sunulmasina ve gerçek kisilerin seçtikleri yer ve zamanda icrasina ulasilmasini saglamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamak hakkina sahiptir. Umuma iletim yoluyla, icralarin dagitim ve sunulmasi icraci sanatçinin yayma hakkini ihlal etmez.
    (5) Icraci sanatçilar bu haklarini uygun bir bedel karsiliginda sözlesme ile yapimciya devredebilirler.
    (6) Icranin, bir orkestra, koro veya tiyatro grubu tarafindan gerçeklestirilmesi halinde, orkestra veya koroda yalniz sefin, tiyatro grubunda ise yalniz yönetmenin izni yeterlidir.
    (7) Bir mütesebbisin girisimi ile ve bir sözlesmeye dayanilarak gerçeklestirilen icralar için mütesebbisin de izninin alinmasi gereklidir.

    b) Bir icra ürünü olan veya sair sesleri ilk defa tespit eden fonogram yapimcilari eser sahibinden ve icraci sanatçidan malî haklari kullanma yetkisini devraldiktan sonra asagida belirtilen haklara sahiptir.

    (1) Eser sahibinin ve icraci sanatçinin izni ile yapilan tespitin, dogrudan veya dolayli olarak çogaltilmasi, dagitilmasi, satilmasi, kiralanmasi ve kamuya ödünç verilmesi hususlarinda izin verme veya yasaklama haklari münhasiran fonogram yapimcisina aittir. Yapimcilar tespitlerinin isaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletimine ve yeniden iletimine izin verme hususunda münhasiran hak sahibidir.
    (2) Fonogram yapimcisi, yurt içinde henüz satisa çikmamis veya baska yollarla dagitilmamis tespitlerinin aslinin veya çogaltilmis nüshalarinin satis yoluyla veya diger yollarla dagitilmasi hususunda izin verme ve yasaklama hakkina sahiptir.
    (3) Fonogram yapimcisi, icralarin tespitlerinin telli veya telsiz araçlarla satisi veya diger biçimlerde umuma dagitilmasina veya sunulmasina ve gerçek kisilerin seçtikleri yer ve zamanda tespitlerine ulasilmasini saglamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamak hakkina sahiptir. Umuma iletim yoluyla tespitlerin dagitim ve sunulmasi yapimcinin yayma hakkini ihlâl etmez.

    c) Radyo-televizyon kuruluslari yayinlarinin tespit edilmesine, bu tespitlerin çogaltilmasina, telli-telsiz her türlü araçla yeniden yayinlanmasina ve girisi ücrete tâbi yerlerde gösterilmesine izin vermek veya yasaklamak haklarina sahiptir.

    2. Filmlerin ilk tespitini gerçeklestiren film yapimcisi, eser sahibinden ve icraci sanatçidan mali haklari kullanma yetkisini devraldiktan sonra asagida belirtilen haklara sahiptir.
    (1) Eser sahibinin ve icraci sanatçinin izni ile yapilan tespitin, dogrudan veya dolayli olarak çogaltilmasi, dagitilmasi, satilmasi, kiralanmasi ve kamuya ödünç verilmesi hususlarinda izin verme veya yasaklama haklari münhasiran film yapimcisina aittir. Yapimcilar tespitlerinin isaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletimine ve yeniden iletimine izin verme hususunda münhasiran hak sahibidir.
    (2) Film yapimcisi, yurt içinde henüz satisa çikmamis veya baska yollarla dagitilmamis film tespitlerinin aslinin veya çogaltilmis nüshalarinin satis yoluyla veya diger yollarla dagitilmasi hususunda izin verme ve yasaklama hakkina sahiptir.
    (3) Film yapimcisi, film tespitlerinin telli veya telsiz araçlarla satisi veya diger biçimlerde umuma dagitilmasina veya sunulmasina ve gerçek kisilerin seçtikleri yer ve zamanda tespitlerine ulasilmasini saglamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamak hakkina sahiptir. Umuma iletim yoluyla tespitlerin dagitim ve sunulmasi yapimcinin yayma hakkini ihlal etmez.

    Fonogramlara tespit edilmis icralarin ve filmlerin, her ne suretle olursa olsun umuma iletilmesi halinde, bunlari kullananlar, eser sahiplerinin yanisira, icraci sanatçilara ve yapimcilara veya ilgili alan meslek birliklerine de bu kullanimlara iliskin uygun bir bedeli ödemekle yükümlüdürler.

    Bir sinema eserinde, olagan sekilde adi bulunan gerçek veya tüzel kisi aksine bir kanit bulunmadikça filmin ilk tespitini gerçeklestiren yapimci olarak kabul edilir.
    Sinema eserlerinin birlikte sahipleri filmlerin ilk tespitini gerçeklestiren yapimciya mali haklarini devrettikten sonra, sözlesmelerinde aksine veya özel bir hüküm bulunmadigi takdirde filmin dublajina veya alt yazi yazilmasina itiraz edemezler.

    Müzik eseri sahibi, filmlerin ilk tespitini gerçeklestiren yapimci ile yaptigi sözlesmedeki hükümler sakli olmak kaydiyla eserini yayimlama ve icra hakkini muhafaza eder.
    Komsu hak sahipleri ile filmlerin ilk tespitini gerçeklestiren yapimcilarin verdikleri izinlerin yazili olmasi zorunludur.

    Asagida belirtilen hallerde komsu hak sahibi ile film yapimcisinin yazili izni gerekli degildir:
    1. Fikir ve sanat eserlerinin kamu düzeni, egitim-ögretim, bilimsel arastirma veya haber amaciyla ve kazanç amaci güdülmeksizin icra edilmesi ve kamuya arzi.
    2. Fikir ve sanat eserleri ile radyo-televizyon programlarinin yayinlanma ve kâr amaci güdülmeksizin sahsen kullanmaya mahsus çogaltilmasi.
    3. Radyo-televizyon kuruluslarinin kendi olanaklariyla kendi yayinlari için yaptiklari kisa süreli geçici tespitler.
    4. Bu Kanunun 30 uncu, 32 nci, 34 üncü, 35 inci, 43 üncü, 46 nci ve 47 nci maddelerinde belirtilen haller.

    Bu uygulama, hak sahibinin mesru menfaatlerine hakli bir sebep disinda zarar veremez veya eserden normal yararlanmaya aykiri olamaz.
    Eser sahiplerinin haklari ile baglantili haklara sahip olanlar da eser sahipleri gibi Tecavüzün Ref'i, Tecavüzün Men'i ve Tazminat Davasi haklarindan faydalanirlar.
    Baglantili hak sahiplerinin haklarina tecavüz edenler hakkinda iki yildan dört yila kadar hapis ve on milyar liradan elli milyar liraya kadar agir para cezasina hükmolunur.

    II – Haklara tecavüzün önlenmesi
    Madde 81. – (Degisik: 21.2.2001-4630/33) Musiki ve sinema eserlerinin çogaltilmis nüshalari ile süreli olmayan yayinlara bandrol yapistirilmasi zorunludur. Ayrica, kolay kopyalanmaya müsait diger eserlerin çogaltilmis nüshalarina da eser veya hak sahibinin talebi üzerine bandrol yapistirilmasi zorunludur.
    Bandroller, Kültür Bakanliginca bastirilir ve satilir. Bakanlik, meslek birlikleri araciligi ile de bandrol satisi yapabilir. Bandrol gelirleri, Bakanlik adina ulusal bir bankada açilacak hesaba yatirilir. Gelirler, fikri mülkiyet sisteminin güçlendirilmesi ile yurt içindeki ve yurt disindaki kültür varliklarinin korunmasina ve devam ettirilmesine yönelik faaliyetlerde kullanilir.

    Bir esere bandrol alinabilmesi için, bandrol talebinde bulunanin yasal hak sahibi oldugunu gösterir bir taahhütnameyi doldurmasi zorunludur. Kültür Bakanliginca tespit edilen diger evrak ve belgelerle birlikte basvuru yapilir. Bakanlik, bu basvuru üzerine, baska bir isleme gerek kalmaksizin on is günü içinde bandrol vermek mecburiyetindedir.

    Bandrol temini ve kullanimina iliskin ihlâl halleri sunlardir:
    1. Bu Kanuna göre bandrol alinmasi gereken bir eserin, bandrol alinmaksizin çogaltilmasi, satilmasi, dagitilmasi, kiralanmasi, ödünç verilmesi, umuma arz edilmesi veya herhangi bir biçimde ticaret konusu yapilmasi veya kullanilmasi veya bir baska sekilde fayda saglanmasi.
    2. Sahte bandrol imal edilmesi, sahte bandrolün eser nüshalari üzerine koyulmasi, sahte bandrolden her ne sekilde olursa olsun ticarî menfaat saglanmasi.
    3. Bu Kanun ve ilgili mevzuata göre bandrol alma hakki olmadigi halde, sahte evrak veya dokümanlarla veya herhangi bir biçimde Kültür Bakanligi veya yetkilendirdigi kuruluslarin yaniltilarak bandrol alinmasi.
    4. Eser sahibinin izni olmaksizin çogaltilan nüshalar üstüne bandrol yapistirilmasi veya bu nüshalardan ticarî menfaat elde edilmesi veya eser sahibinin haklarini ihlal edici sekilde bu nüshalarin bedelsiz yayilmasi.
    5. Münhasiran bir eser için verilen bandrolün baska bir eser için kullanilmasi.
    6. Bu Kanuna ve ilgili mevzuata uygun alinmis bandrollerin eser nüshalarina belirlenen sekilde yapistirilmadan, nüshalarin bedelli ve bedelsiz yayilmasi ve bir baska sekilde faydalanilmasi.

    Mülki idare amirleri tarafindan, Içisleri, Maliye ve Kültür Bakanliklari ile eser sahipleri ve/veya eser sahipleri ile baglantili hak sahipleri meslek birlikleri temsilcilerinden illerde olusturulacak bir Komisyon, ikinci fikrada bahsi geçen ve bandrollenmesi zorunlu olan eserlerin bandrollü olup olmadiklarini her zaman denetleyebilir. Bu maddede belirtilen ihlâl hallerinde, eser sahiplerinin, baglantili hak sahiplerinin veya diger hak sahiplerinin komisyona basvurmasi üzerine veya komisyonun re'sen talebi ile zabita harekete geçerek, bu nüshalari, yayinlari ve çogaltmaya yarayan her türlü araci ve diger delilleri toplayarak, tasinmaz olanlarini emanet altina aldiktan sonra, toplanan delilleri Cumhuriyet Bassavciligina suç duyurusu ile birlikte sevk eder. Cumhuriyet Bassavciligi üç gün içinde yetkili mahkemeden usulsüz çogaltimin gerçeklestirildigi yerin kapatilmasini, burada bulunan nüsha veya yayinlara el konulmasini ve bu konuda kullanilan teknik araçlarin mühürlenmesini ve satisini talep eder.

    Bu maddede belirtilen hususlarin uygulanmasina ve Komisyonun kurulmasina iliskin usul ve esaslar Kültür Bakanligi tarafindan bu Kanunun yayimi tarihinden itibaren alti ay içinde çikarilacak yönetmelikle düzenlenir.

    Bu maddede belirtilen ihlal hallerinden birini kasden isleyenler hakkinda, dört yildan alti yila kadar hapis ve elli milyar liradan yüzelli milyar liraya kadar agir para cezasina hükmolunur.

    III – Eser sahibinin haklari ile baglantili kapsami ve süresi "
    Madde 82. – (Degisik: 21.2.2001-4630/34)Bu kanunun icraci sanatcilarla ilgili hükümleri

    1.Türkiye Cumhuriyeti vatandasi olan,
    2.Türkiye Cumhuriyeti vatandasi olmakla birlikte;icralari ,Türkiye Cumhuriyeti sinirlari içinde gerçeklestirilen, bu Kanun hükümlerinin uygulandigi fonogramlara veya ilk film tespitlerine dahil edilen ve bir fonograma veya bir filme tesbit edilmemisancak bu kanun hükümlerinin uygulandigi radyo-televizyon yayinlariyla yayinlanan,icraci sanatçilara uygulanir

    Bu kanunun ses tasiyicilari ile ilgili hükümleri
    1.Yapimcilari Türkiye Cumhuriyeti vatandasi olan,
    2.Türkiye Cumhuriyeti sinirlari içinde bulunan ,ses,fonogramlara veya filmlere uygulanir

    Bu Kanunun radyo-televizyon yayinlariyla ilgili hükümleri;
    1.Merkezleri Türkiye Cumhuriyeti sinirlari içinde olan veya,
    2.Türkiye Cumhuriyeti sinirlari içindeki yansitici ile yayinlanan, radyo-televizyon programlarina, uygulanir.

    Bu kanunun baglantili haklarla ilgili hükümleri ,Türkiye Cumhuriyeti'nin taraf oldugu bir uluslararasi antlasma hükümlerine göre korunan icraci sanatçilara, yapimcilara ve radyo-televizyon kuruluslarina da uygulanir.

    Icraci sanatçilarin haklari, icranin tesbitinin ilk yapildigi tarihten baslayarak, 70 yil devam eder. Icra tespit edilmemis ise bu süre, icranin ilk aleniyet kazanmasiyla baslar.
    Yapimcilarin haklari, ilk tespitin yapildigi tarihten baslayarak 70 yil devam eder
    Radyo-Televizyon kuruluslarinin haklari, programin ilk yayinlandigi tarihten baslayarak 70 yil devam eder.

     

    B) Haksiz rekabet
    I.- Ad ve Alametler
    Madde 83. – Bir eserin ad ve alemetleri ile çogaltilmis nüshalarin sekilleri iltibasa meydan verebilecek surette diger bir eserde veya çogaltilmis nüshalarinda kullanilamaz
    1'inci fikra hükümü umumen kullanilan ve ayirt edici bir vasfi bulunmayan ad, alamet ve dis sekiller hakkinda uygulanamaz

    Bu maddenin uygulanmasi kanunun 1'inci, 2'inci ve 3'üncü bölümlerindeki sartlarin tahakkukuna bagli degildir
    Basin kanunun 14'üncü maddesinin mevkute dlari khakkindaki hükmü mahfuzdur
    Tecavüz eden tacir olmasa bile 1'inci fikra hükmüne aykiri hareket edenler hakkinda haksiz rekabete mütaallik hükümler uygulanir

    II – Isaret, Resim ve Ses
    Madde 84. – Bir isareti, resmi veya sesi, bunlarin nakle yarayan bir alet üzerine tespit eden veya ticari maksatlarla hakli olarak çogaltan yahut yayan kimse, ayni isaretin, resmin veya sesin üçüncü bir kisi tarafindan ayni vasitadan faydalanilmak suretiyle çogaltilmasini veya yaymlanmasini men edebilir.
    Tecavüz eden tacir olmasa bile birinci fikra hükmüne aykiri hareket edenler hakkinda haksiz rekabete mütallik hükümler uygulanir.
    Eser mahiyetinde olmayan her nevi fotograflar, benzer usullerle tespit edilen resimler ve sinema mahsulleri hakkinda da bu madde hükmü uygulanir.

     

    C) Mektuplar
    Madde 85. – Eser mahiyetinde olmasa bile, hatira ve buna benzer yazilar yazanlarin ve bunlar ölmüs ise, 19 'uncu maddenin birinci fikrasinda kimselerin muvafakati olmadan yayimlanamaz. Meger ki yazanin ölümünden itibaren on yil geçmis bulunsun.
    Mektuplar birinci fikradaki sartlardan baska muhatap veya muhatapölmüs ise 19'uncu maddenin 1'inci fikrasinda yazili kimselerin muvafakati olmadan yayimlanamaz; megerki muhatabin ölümünden itibaren 10 yil geçmis bulunsun

    Yukarida hükümlere aykiri hareket edenler hakkinda Borçlar Kanununun 49'uncu maddesi ve ceza kanununun 197 ve 199'uncu maddeleri hükümleri uygulanir
    Birinci ve ikinci fikra hükümlerine göre yayimin caiz oldugu hallerde Medeni Kanununun 24'üncü maddesi hükmü mahfuzdur.

     

    D) Resim Portreler
    I Genel Olarak
    Madde 86. – Eser mahiyetinde olmasalar bile, resim ve portreler tasvir edilenin, tasvir edilen ölmüs ise 19'uncu maddenin 1'inci fikrasinda sayilanlarin muvafakati olmadan tasvir edilenin ölümünden 10 yil geçmedikçe, teshir veya diger suretlerle umuma arz edilemez

    Birinci fikradaki muvafakatin alinmasi:

    1.Memleketin siyasi ve içtimai hayatinda rol oynayan kimselerin resimleri;
    2.Tasvir edilen kimselerin istirak ettigi geçit resmi veya resmi tören yahut genel toplantilari gösteren resimler
    3.Günlük hadiselere müteallik resimler ile film ve radyo haberleri; için sart degildirBirinci fikra hükmüne aykiri hareket edenler hakkinda borçlar kanununun 49'uncu maddesi ile Türk Ceza Kanunu'nun 197 ve 199'uncu maddeleri hükümleri uygulanir.

    II – Istisnalar
    Madde 87. – Aksi kararlastirilmamis ise bir kimsenin siparis üzerine yapilan resim veya portresinden , siparis veren veya tasvir edilen vayahut bunlarin mirasçilari fotograf aldirtabilir.
    Bu hüküm baski usulü ile yapilan portre ve resimler hakkinda cari degildir .Su kadar ki , bu suretle vücuda getirilen resim ve portrelerin 1.fikrada sayilanlar için tedariki mümkün olmaz veya nispeten büyük güçlügü mucip olursa bunlarin da fotograflari aldirilabilir.

     

    E) Kanunlar Ihtilafi
    Madde 88. – Bu kanun hükümleri:

    1.Eser sahibinin vatandasligi gözetilmesizin Türkiye'de ilk defa umuma arz edilen ve Türkiye'de bulunup da henüz umuma arz edilmemis olan bütün eserlerleTürkiye'de bulunan bütün mektup ve resimlere;
    2.Türk vatandaslarinin henüz umuma arz edilmemis yahut ilk defa Türkiye disinda umuma arz edilmis bütün eserlerine;
    3.Türkiye Cumhuriyeti'nin bagli bulunduguMilletlerarasi bir antlasmada uygun hükümler bulunmak sartiyla yabancilarin henüz umuma arzedilmemis veya ilk defa Türkiye disinda umuma arz edilmis bütün eserlerine uygulanir.
    Eger sahibinin mensup bulundugu devletin, Türk eser sahiplerinin haklarini kafi derecede korumasi veya milletlerarasi bir antlasmanin yabanci eser sahiplerine taallük eden hususlarda istisna ve tahtidlere cevaz vermesi hallerinde Bakanlar Kurulu'nca bu maddenin birinci ve üçüncü bendleri hükümlerinden istisnalar yapilmasi kararlastirilabilir.

    Ek Madde 1. - (1.11.1983-2936 sayili Kanunun 18'inci maddesi hükmü olup ek maddeye çevrilerek teselsü için numaralandirilmistir.)Bu kanuna göre çikarilacak tüzük ve yönetmelikler alti ay içinde hazirlanir ve Resmi Gazete'de yayinlanir.

    Ek Madde 2. – (Degisik: 21.2.2001-4630/35) Bu Kanunla saglanan koruma, bu madde ile getirilen degisikligin yürürlüge girdigi sirada;

    1.T.C. vatandasi eser sahipleri ve eser sahiplerinin haklari ile baglantili hak sahipleri tarafindan üretilmis Türkiye'de mevcut bütün eserlere, tespit edilmis icralara ve fonogramlara;
    2.Türkiye'nin taraf oldugu uluslararasi sözlesmelere ve anlasmalara taraf diger ülkelerde üretilmis ve bu ülkelerde koruma süresi dolmadigi için kamuya mal olmamis yabanci eserlere, tespit edilmis icralara ve fonogramlara uygulanir.

    Birinci fikranin uygulanmasi sonucu koruma kapsamina alinan eserlerin, tespit edilmis icralarin ve fonogramlarin yasal kopyalarinin mülkiyetini elinde bulunduran kisiler, bu Kanunun yürürlüge girdigi tarihi takip eden alti aylik sürenin sonuna kadar yazili bir izne gerek kalmaksizin bu kopyalari satabilir veya elden çikarabilir.

    Bununla birlikte, eserler, tespit edilmis icralar ve fonogramlara iliskin olmak üzere bu Kanun çerçevesinde eser sahipleri ve diger hak sahiplerine saglanan haklarin kullanilmasi eser veya baglantili hak sahiplerinin iznine tabidir.
    Bu Kanunun sinema eseri sahipligi ile ilgili hükümleri, 4110 sayili Kanunun yürürlüge girdigi 12.6.1995 tarihinden sonra yapimina baslanan sinema eserlerine uygulanir."

    EK Madde 3. – Komsu Haklara iliskin uygulamalar hakkindaki esaslar, kanunun yürülüge girdigi tarihten itibaren 6 ay içerisinde çiarilacak yönetmelikle belirlenir.

    EK Madde 4. – (Degisik: 21.2.2001-4630/37) Eser ve eser sahibi ile, eser üzerindeki haklardan herhangi birinin sahibi veya eserin kullanimina iliskin süreler ve sartlar ile ilgili olarak eser nüshalari üzerinde bulunan veya eserin topluma sunulmasi sirasinda görülen bilgiler ve bu bilgileri temsil eden sayilar veya kodlar yetkisiz olarak ortadan kaldirilmamaz veya degistirilemez. Bilgileri ve bu bilgileri temsil eden sayilari veya kodlari yetkisiz olarak degistiren veya ortadan kaldirilan eserlerin asillari veya kopyalari dagitilamaz, dagitilmak üzere ithal edilemez, yayinlanamaz veya topluma iletilemez.

    Yukaridaki fikra hükümleri fonogramlar ve fonogramlarda tespit edilmis olan icralar bakimindan da uygulanir.
    Bu maddede belirtilen hususlarin uygulanmasina iliskin usul ve esaslar Kültür Bakanligi tarafindan çikarilacak bir yönetmelikle belirlenir.
    Birinci fikrada bahsi geçen fiilleri kasten ve yetkisiz olarak isleyenler hakkinda bu kanunun 73üncü maddesi uygulanir.

    EK Madde 5. – (Degisik: 21.2.2001-4630/38) Bu kanun kapsaminda çogaltilmis fikir ve sanat eserleri kültür mirasinin korunmasi ve devam ettirilmesi amaciyla Kültür Bakanligi tarafindan derlenir.
    Fikir ve sanat eserlerini çogaltan eser veya hak sahibi gerçek veya tüzel kisilerin çogaltilan eser nüshalarindan itibaren bir ay içinde en az bes nüshayi derlenmek üzere vermeleri zorunludur.

    Derlenecek eserler, bu eserleri verecekler ve sorumluluklari, derleme islemlerini yürütecek birimler, derlenecek nüshalarin sayisi, verilecegi kuruluslar, derlemeyle ilgili diger islemlere iliskin usul ve esaslar Kültür Bakanligi tarafindan çikarilacak bir yönetmelikle belirlenir.

    Bu madde hükmüne aykiri olarak, derlenmesi gereken eserleri süresi içinde vermeyenler bes milyar lira para cezasi ile cezalandirilirlar. Bu maddede öngörülen para cezalari gerekçesi belirtilmek suretiyle Kültür Bakanligi Il Kültür Müdürünce verilir.

    Para cezasinin, tutanagin tebligi tarihinden itibaren on gün içinde ödenmesi gerekir. On gün içinde ödenmeyen cezalar iki katina çikar ve ödeme süresi on gün daha uzar, bu süre içinde de ödenmeyen cezalar üç katina çikar. Cezanin ödenmis olmasi, çogaltilan eser nüshalarinin verilmesine iliskin yükümlülügü ortadan kaldirmaz.

    Para cezalari ilgililere usulüne göre teblig edilir. Bu para cezalarina karsi teblig tarihinden itibaren on gün içinde yetkili Sulh Ceza Mahkemesine itiraz edilebilir. Itiraz üzerine islemler durmaz. Mahkemenin itiraz üzerine verdigi kararlar kesindir. Itiraz, zorunlu görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapilarak ve kisa sürede sonuçlandirilir. Bu maddeye göre verilen para cezalari 6183 sayili Amme Alacaklarinin Tahsil Usulü Hakkinda Kanun hükümleri uyarinca tahsil edilir.

    Tahsil olunan meblag tahsilati takip eden ayin sonuna kadar bu Kanunun degisik 44 üncü maddesinin ikinci fikrasindaki özel hesaba aktarilir.

    EK MADDE 6.- (Degisik: 21.2.2001-4630/39) Bu Kanunda geçen "Kültür ve Turizm" ibareleri "Kültür" olarak degistirilmistir.

     

    F) Geçici Hükümler
    I-Intikal Hükümleri
    1.Genel olarak
    Geçici Madde 1 – Asagidaki maddelerde aksi tayin edilmemis ise bu kanun hükümleri, yürülükten önce ilk defa memleket içinde umuma arz yahut sicile kayit edilmis eserlere de uygulanir. Eser veya mahsulün 8 Mayis 1326 tarihli Hakki Telif Kanunu hükümlerine dahil olup olmamasi durumu degisme
    Bu kanunun yürülüge girmesinden önce alenilesmis eserlere müteallik koruma süreleri bu kanuna göre hesap edilir. Mevzuat ve sözlesmelerde kullanilan hakki telif, telif haklari, edebi mülkiyet, güzel sanatlar mülkiyeti ve buna benzer tabirlerden bu kanunun benzer hallerde tanidigi hak ve salahiyetler anlasilir.

    Bu kanunun yürülüge girmesinden önce eser üzerindeki haklar veya bunlariin kullanilisi tamamen veya kismen baska birine birakilmissa bu kanunla eser sahibine taninan yeni ve daha genis hak ve salahiyetler de devredilmis sayilmaz . Ayni hüküm koruma süresinin eskisine nisbetle daha uzun olmasi haline veya eski kanunun korumadigi eser ve mahsullere de uygulanir.

    2.Müktesep haklarin korunmasi
    Geçici Madde 2. – Eski kanundaki süreler daha uzunsa bu kanunun yayimlanmasindan önce yayimlanan eserler hakkinda o süreler cereyan eder.
    Bu kanunun yayimlanmasindan önce eserin hakli olarak yapilan bir tercüme veya islenmesi yayimlanmis ise tercüme eden veya isleyenin eski kanun hükümlerine göre iktisap ettigi hak ve salahiyetleri halel gelmez.
    Eski kanun hükümlerine göre caiz olup da bu kanunla men edilen bir tercümenin yayimlanmasina, bu kanunun yürülüge girmesi tarihinden evvel baslanilmis bulunursa, yayimlanma tamamlanabilir.Su kadar ki bu yayimlanma müddeti bir seneyi geçemez. Ayni hüküm umumi mahallerde temsil edilmek üzere bu nevi temsil müesseselerine teslim edilen tercüme eserler hakkinda da tatbik edilir.

    Eski kanunun hükümlerine göre caiz olup da bu konuda men edilen bir çogaltmaya, bu kanunun yayimlanmasi tarihinde baslanilmis bulunursa çogaltilma tamamlanabilir ve çogaltilmis nüshalar yayimlanabilir.
    Bu kanun yürürlüge girmesi zamaninda mevcut mevcut olup da eski kanun hükümlerine göre çogaltilmasi caiz olan nüshalarin yayimlanmasina devam edilebilir. Ayni hüküm, isaret, resim ve ses nakline yarayan aletlerle güzel sanat eserlerinin çogaltilmasina yarayan kalip ve buna benzer vasitalar hakkinda da uygulanir.

    Yukarida fikranin tanidigi salahiyeti kullanmak isteyen kimse kanunun yürülüge girmesinden itibaren 6 ay içinde nüsha aletleri salahiyetli makama bildirerek mühürletmeye mecburdur.Gerekirse tefferuat bir yönetmelikle tayin olunabilir.

    Geçici Madde 3. – Meslek birliklerinin federasyonunun ilk genel kurul toplantilarini yapmalari için tüzükte ön görülen üye sayisini tamamlayip, seçimleri yapilincaya kadar mecburi organlarin baskan ve üyeleri Kültür Bakanligi'nin önerisi üzerine, Bakanlar Kurulu karari ile belirlenir.

    Geçici Madde 4. – 5846 sayili Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 43'üncü maddesine göre çikarilmis olan 15.3.1980 tarih ve 8/423 sayili Bakanlar Kurulu Kararnamesi ve bu kararnameye göre çikarilacak ücret tarifesi, 15.3.1980 tarihinden geçerli olmak üzere 31.12 1985 tarihine kadar uygulanir.

    Bakanlar Kurulu Kararnamesi'ne göre çikarilacak ücret tarifesi geregince, yetki belgesiyle meslek birligine devredilen eserler için ödemeler, hak sahiplerine dagitilmak üzere ilgili meslek birligine diger hallerde dogrudan mali hak sahiplerine yapilir . Bu ödemeler Türkiye Radyo- Televizyon Kurumu'nca en geç 31.12.1985 tarihine kadar yerine getirilir

    Meslek birligi, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu tarafindan verilen bordro üzerinden kendi hissesini mahsup ederek, bakiyesini kendisine yapilan ödemeyi takip eden iki yil içindeüyesi olan hak sahiplerine öder.
    Iki yil içinde üyelerce talep olunmayan ücretler 44'üncü maddeye göre Kültür Bakanligi adina bir milli bankada açilacak özel hesaba yatirilir.

    Geçici Madde 5. – Bu Kanunun yürülüge girmesinden önce kurulmus olan meslek birlikleri, tip satatülerin yayimindan itibaren bir yil içinde,Kültür Bakanligi'nin gözetiminde, Kanunun ilgili hükümleri ve tip statü ilkeleri dogrultusunda yeni meslek birliklerine dönüstürürler ve bu süre için de yapacaklari genel kurul toplantisi ile yeni organlarini olustururlar.
    Birinci fikra hükümlerine uymayan meslek birlikleri, birinci yilin sonunda kendiliginden dagilmis sayilir.

    II – Kaldirilan Hükümler
    Madde 89. – 8 Mayis 1326 tarihli Hakki Telif Kanunu'yla diger kanunlarin bu kanuna aykiri hükümleri kaldirmistir.

     

    G) Son Hükümler
    Madde 90. – Bu kanunun 42 ve 43'üncü maddeleri hükümleri kanunun yayimi tarihinden itibaren, diger hükümleri 1 Ocak 1952 tarihinde yürürlüge girer.

    II.Kanunun Yürütülmesine Memur Makam
    Madde 91. - Bu kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Galeri
Üye/Ziyater
  • . Aktif üye sayısı (0)
  • . Aktif ziyaretçiler (11)
  • . Kayıtlı üye sayısı (1104)
  • . Yeni Üyelik
Açılış sayfası yap Sayfa basina git